- هیچ محصولی در سبد خرید نیست.
کاشت تا برداشت رزماری
مشخصات گیاهشناسی
- رزماری گیاهی مدیترانهای است که علاوهبر کاربرد فراوان آن در آشپزی به عنوان یک گیاه شفابخش و درمانکننده انواع بیماریها کاربرد دارد. گیاه Rosmarinus officin از خانواده نعنانیان (Lamiaceae) است که حداقل دارای 1 درصد (حجم/وزن) روغن فرار میباشد.
- اکلیل کوهی با نام عمومی رزماری گیاهی است که علفی، پایا، دارای ساقهای چوبی به ارتفاع نیم تا یک متر با برگهای سبز، دائمی و بسیار معطر، باریک و دراز و نوکتیز؛ سطح فوقانی برگ آن به رنگ سبز و سطح تحتانی به علت وجود کرکها سبز مایل به سفید است.
- گلهای این گیاه کوچک و به رنگهای سفید، صورتی، آبی یا بنفش است که در کنار برگها میروید. قسمت مورد استفاده آن برگ و سرشاخههای گلدار آن است. اسانس آن از قسمت هوایی تهیه میشود.
- پرورش گیاه رزماری در بیشتر نواحی ایران معمول میباشد. پرورشدهندگان عمده گیاه رزماری را در دنیا، کشوهای شمال آفریقا خصوصاً مراکش و تونس و کشورهای جنوب اروپا خصوصاً اسپانیا، فرانسه، ایتالیا، یوگسلاوی و آمریکا تشکیل میدهند.
- این محصول کاربردهای غذایی، دارویی و زینتی دارد. از جمله خواص دارویی و غذایی آن عبارتاند از: ضد ضعف عمومی بدن، ضد آسم، ضد تپش قلب، ضد روماتیسم، ضد نقرس، ضد تشنج، ضد صفرا، ضد سوءهاضمه، تقویتکننده دستگاه گوارش و … .
سازگاری
این گیاه در زمینهای آهکی سبک و آفتابگیر به خوبی رشد میکند. معمولاً از این گیاه به عنوان پرچین همیشه سبز در باغات استفاده میشود. گیاه رزماری مقاومت بالایی به خشکی و شوری دارد (بیشتر از اسطوخودوس) و شدت بالای تابش خورشید را به خوبی تحمل میکند. از این گیاه در فضای سبز استفاده میشود.
آموزش جامع کاشت و تکثیر رزماری
رزماری (با نام فارسی اکلیل کوهی)، گیاهی معطر، همیشهسبز و بسیار مقاوم است. این گل آپارتمانی نهتنها در آشپزی طعمی بینظیر به غذاها میدهد، بلکه خواص دارویی شگفتانگیزی نیز دارد. جالب است بدانید که رزماری در طراحی باکس گل های لوکس نیز کاربرد دارد. اگر دوست دارید عطر این گیاه مدیترانهای را در خانه یا باغچه خود داشته باشید، خبر خوب این است که تکثیر رزماری کار چندان دشواری نیست.
بهطور کلی کاشت و پرورش رزماری به سه روش اصلی انجام میشود:
قلمه زدن (در آب و خاک)
کاشت بذر
خوابانیدن شاخهها
در این راهنما، تمرکز ما بر روی کاربردیترین روشها، یعنی قلمه زدن و کاشت بذر است.
1- قلمه زدن رزماری در آب:
- بهترین زمان قلمه زدن رزماری در بهار یا پاییز است.
انتخاب شاخه: یک ساقه سالم و جوان را انتخاب کنید و با قیچی تمیز یا چاقوی تیز، قلمهای به طول ۸ تا ۱۰ سانتیمتر از سرشاخه جدا کنید.
حذف برگها: برگهای نیمهی پایینی ساقه را جدا کنید. (وجود برگ در آب باعث گندیدگی میشود).
قرار دادن در آب: قلمه را درون یک لیوان آب شفاف قرار دهید؛ طوری که فقط ساقه بدون برگ درون آب باشد.
- ریشهدهی: ظرف را در مکانی روشن (نور غیرمستقیم) قرار دهید. پس از ۲ تا ۳ ماه، ریشهها ظاهر میشوند.
- کاشت: وقتی ریشهها قوی شدند، قلمه را به گلدانی با خاک سبک و زهکشی مناسب منتقل کنید.
2- آموزش قلمه زدن رزماری در خاک
- زمان مناسب انجام این کار مانند حالت قبل بهار یا پاییز است.
تهیه قلمه: مانند روش قبل، یک قلمه ۱۰ سانتیمتری جدا کرده و برگهای پایین آن را حذف کنید.
هورمون ریشهزایی (اختیاری): برای افزایش شانس موفقیت، انتهای ساقه را در پودر هورمون ریشهزایی فرو ببرید.
- آمادهسازی گلدان: گلدان را با خاک سبک پر کنید و آن را آبیاری کنید تا مرطوب شودو
- کاشت: حفرهای در خاک ایجاد کنید و ساقه را داخل آن بکارید.
مراقبتهای اولیه (بسیار مهم):
در هفتههای اول، خاک را مرطوب نگه دارید (اما غرقابی نکنید).
اگر خاک خشک شود، قلمهای که هنوز ریشه ندوانده، فوراً خشک میشود.
حدود ۲ تا ۳ ماه طول میکشد تا گیاه ریشه بدهد و رشد ظاهری آن شروع شود. پس از اطمینان از ریشهزایی، میتوانید آن را به باغچه منتقل کنید.
- معمولاً فاصله کاشت بوته ها 70 الی 100 سانتی متر است و تراکم کشت آن در هکتار 10000 الی 12000 بوته در هکتار است.
3- آموزش کاشت بذر رزماری (روش زمانبر)
تکثیر رزماری از طریق بذر به صبر و حوصله بیشتری نیاز دارد، اما برای تولید انبوه مناسب است.
زمان مناسب: ۶ تا ۱۲ هفته قبل از پایان آخرین سرمای زمستان.
خیساندن: بذرها را چند ساعت قبل از کاشت در آب خیس کنید تا پوسته آنها نرم شود.
بستر کشت: از خاک سبک با زهکشی بالا استفاده کنید.
نحوه کاشت: بذرها را روی سطح خاک پخش کنید و یک لایه بسیار نازک خاک روی آنها بریزید.
آبیاری: با اسپری آب دهید تا بذرها جابجا نشوند. خاک باید همیشه مرطوب باشد.
شرایط گلخانهای: روی ظرف را با پلاستیک شفاف بپوشانید تا رطوبت حفظ شود. دمای ایدهآل برای جوانهزنی ۲۵ تا ۳۰ درجه سانتیگراد است.
زمان جوانه زنی: ممکن است تا ۶ هفته طول بکشد.
انتقال: وقتی نهالها به ۷ تا ۸ سانتیمتر رسیدند، آنها را به گلدانهای جداگانه منتقل کنید.
شرایط ایدهآل برای نگهداری رزماری
برای داشتن یک بوته رزماری شاداب و پربار، رعایت نکات زیر ضروری است:
نور: رزماری عاشق آفتاب است. آن را در پرنورترین نقطه خانه یا باغچه (آفتاب مستقیم) قرار دهید.
آبیاری: پس از ریشهدار شدن، به آبیاری زیاد حساس است. اجازه دهید سطح خاک بین دو آبیاری خشک شود.
خاک: خاک سبک شنی با زهکشی عالی. جالب است بدانید در خاکهای قلیایی، عطر رزماری تندتر و بیشتر میشود.
آبوهوا: این گیاه هوای گرم و خشک را ترجیح میدهد. در مناطق بسیار سرد، بهتر است آن را در گلدان بکارید تا در زمستان به داخل خانه منتقل کنید.
نکته: اگر قصد کاشت در باغچه یا زمین کشاورزی را دارید، فاصله استاندارد بین بوتهها ۷۰ تا ۱۰۰ سانتیمتر است (تراکم حدود ۱۰ تا ۱۲ هزار بوته در هکتار).
کود موردنیاز
در پاییز هر سال کودهای حیوانی به میزان 10 الی 15 تن در هکتار استفاده میشود که بین ردیفهای کشت، کودها به خاک داده میشود و در فصل رشد تنها از کودهای ازتی و یا کود کامل (تمام عناصر) جهت تکمیل عناصر غذایی موردنیاز گیاه در 2 الی 3 نوبت استفاده میشود. معمولاً مزارع اسطوخودوس و رزماری بهصورت جوی و پشته میباشد که معمولاً بوتهها روی پشتهها کاشته میشود. برای آبیاری در جویها آب میاندازند که به بوتهها آب نرسد. کود شیمیایی و حیوانی را در جویها میریزند.
زمان و نحوه برداشت رزماری
بهترین زمان برای برداشت رزماری جهت خشک کردن یا اسانسگیری، فصل بهار (زمان گلدهی) است.
سرشاخههای جوان (۳۰ تا ۳۵ سانتیمتر) را با قیچی جدا کنید.
برای خشک کردن، شاخهها را بهصورت دسته شده در سایه و مکانی با تهویه مناسب آویزان کنید.
