هورمون ریشه زای اکسین (Auxin ) 5 سی سی

هورمون ریشه زای اکسین (Auxin ) 5 سی سی

یکی از هورمون های محرک رشد در گیاهان، اکسین می باشد که از نظر ساختاری به آمینواسید شباهت دارد. این هورمون باعث رشد طولی در سلول های گیاهی می شود که همین بلند و طویل شدن ساقه های گیاه را در پی دارد. هورمون رشد اکسین در برگ های جوان و جوانه های رأسی ساخته و سنتز می شوند.

هورمون گیاهی اکسین چیست؟

اکسین، هورمون گیاهی است که باعث بلند و دراز شدن سلول های گیاهی شده و می توانند واکنش های رشد و نموی را در گیاهان، بسیار زیاد کنترل کند. از جمله این اثرگذاری ها می توان بلند شدن ساقه گیاهان، تشکیل ریشه، بزرگ شدن سلول ها، مانع شدن از ریزش برگ و رشد جوانه های جانبی، تشکیل آوندهای چوبی، تشکیل و بزرگ شدن میوه ها، بیوسنتز پروتئین و موارد بسیار دیگری را نام برد. اندول استیک اسید (IAA) فراوانترین اکسین در گیاهان می باشد که تشکیل یافته از اسید آمینه تریپتوفان و یا تجزیه گلیکوزیدها می باشد.

نکته :

در مورد هورمون های حیوانی عملکرد آن ها با اثرگذاری بر سنتز پروتئین ها می باشد، می توان گفت اثر اکسینها بر گیاهان نیز می تواند روند مشابهی داشته باشد.

اثرات و کاربردهای اکسینها :

رشد سلولی : این هورمون می تواند اندازه سلول ها را بزرگ کند که بعضی اوقات حتی می تواند آن ها را بزرگتر از حد طبیعی خود کند. اگر غلظت این هورمون کم باشد می تواند رشد ریشه را تقویت و اگر غلظت بالا داشته باشد رشد ساقه را تقویت می کند.

تروپیسم : دو پدیده به نام های فتوتروپیسم (نورگرایی) و زمین گرایی در گیاه توسط اکسینها ایجاد می شود. نورگرایی به گرایش و خمیدگی ساقه یا کولئوپتیل گیاه به سمت نور گفته می شود.

بکرزایی و رتنوکاریی : به رشد بدون لقاح که با تولید میوه های بدون دانه همراه است بکرزایی می گویند.

ریزش برگ و میوه : تولید هورمون اتیلن با تحریک اکسین انجام و آنزیم پکتیاز به این ترتیب فعال می شود. هضم شدن تیغه ای که میان برگ با ساقه، و میوه با ساقه وجود دارد، باعث افتادن آن ها با کوچکترین تکان می شود.

تمایز سلولی : با دوزهای مختلف اکسینها، اندام زایی و شکل زایی گیاه، تحت تأثیر قرار می گیرد.

گلدهی : هورمون مذکور می تواند گلدهی در شرایط روزبلند را برای گیاهان روزبلند، آسان کند و گیاهان روز کوتاه را از لحاظ گلدهی کاهش داده و مانع این فرآیند شود.

چیرگی راستی : اکسینها می توانند باعث رشد جوانه های رأسی و برعکس مانع رشد جوانه های جانبی شوند.