از جمله حشرات شکارچی که در برنامه های مبارزه بیولوژیک بـه مقـدار زیـادی مـورد اسـتفاده قـرار گرفتـهانـد، بـالتوری سـبز اسـت. بـالتوریهـای سـبز بـه خانواده Chrysopidae تعلق داشته، لاروهای آنها بسیار پرخور بـوده و بـه طـور طبیعی از بندپایان کوچک که دارای بدنی نرم هستند، مانند شته ها، گونـه هـای مختلفی از شپشکها، زنجـرکهـا، مگـسهـای سـفید، پسـیلهـا، تـریپسهـا، شپشهای چوب و انبار، لاروها و تخـمهـای خـانواده مختلـف بـالپولـکداران، کنــه هــای خــانواده تــار عنکبــوتی ) (Tetranychidae و کنــه هــای گــالزا) (Eriophydaeو به مقدار کم لاروها و تخمهای سـخت بالپوشـان، مگـسهـا و زنبورهای اره دار و… تغذیه میکننـد. علیـرغم دامنـه میزبـانی بسـیار وسـیع آن بعضی از گونه های حشرات بـه عنـوان غـذای نسـبتاً فقیـر بـرای ایـن شـکارگر محسوب میشوند

طبقه بندی و رابطه تکاملی

بـالتوریهـای سـبز بـه بالاراسـته  ،(Neuropteroidea راسـته ،(Neuroptera بالاخــــانواده (Hemerobioidea و خــــانواده ) (Chrysopidaeتعلــــق دارد. فســیلهــای باقیمانــده از دوره پــرمین تعلــق آنهــا بــه Planipenniaیــا Neuropterنشان میدهد

پراکنش جغرافیایی و دامنه میزبانی

• 
  بالتوری سـبز ( Chrysoperla carnea (Stephensدر منـابع علمـی بـه اسـامی مختلفی آمده است که تعدادی از آنها عبارتند از:
  Chrysoperla، Chrysopa carnea ،Anisochrysa carnea ،Chrysopa vulgaris.
• 
  هر چند که مراحل رشد حدود 120گونـه بـالتوری شـناخته شـده اسـت بیش از 56گونه کریزوپیده از اروپا گزارش شـده اسـت.
• در بـین ایـن گونـه هـا C.carnea گونه ای همه جا زی بوده و در بیوتیپهای مختلفی وجـود دارد. ایـن گونـه بـه طـور معمـول در منـاطق مختلـف اعـم از منـاطق دشـت و ارتفاعـات کوهستانی یافت میشود و یکی از رایجترین گونه ها در فضای سبز ایجـاد شـده توسط انسان و در نظامهای کشاورزی میباشد و بهطور کلی افراد آن هر جا کـه غذا و محیط برای زمسـتان گـذرانی مناسـب باشـد پیـدا مـیشـوند و فعالیـت میکنند.
• مهاجرت منظم، این گونه را قادر به پراکنش سریع در زیستگاهای اتزه مانند کشتزارهای محصولات زراعی مینماید
• حشرات کامل از زیستگاهای نظیر؛ گیاهان زراعی و علفهای هـرز، جـایی که لاروها رشد و فعالیت میکنند، به درختان و بوته ها یا جاهـای کـه حشـرات کامل زمستان گذرانی میکنند پرواز میکنند و در بهار مجدداً به گیاهان علفـی باز میگردند. گونه های بالتوری که روی گیاهان زراعی و گیاهان منـاطق دشـت یافت میشوند و عمومـاً دارای توانـایی بـالا در پـراکنش بـوده نسـبتاً از طیـف وسیعی از مواد غذایی تغذیه میکنند.

یعنــی گونــه هــای عمــومی خــوار یــا Generalist هســتند. در ایــران بالتوری C.carnea در استانهـای خراسـان، تهـران، سـمنان، زنجـان، همـدان، آذربایجـان، کردســتان، کرمانشــاه، مرکــزی، لرســتان، اصــفهان، فــارس، یــزد، کهکیلویه و بویراحمد، چهار محال و بختیاری و به عبارت دیگر در تمام منـاطق میوه خیز و مزارع و جنگلهای استانهای مختلف کشور پراکنده میباشد 

حشره کامل: طول بدن حشره کامـل حـداکثر 13میلـیمتـر و عـرض آن بـا بالهای باز 23تا 29میلیمتر است. این حشره در زمان فعالیت دارای بدنی بـه رنگ سبز تا سبز مایل به زرد است در پشت بدن حشره یک نـوار بـه رنـگ زرد روشن سراسری در طول سینه و شکم دیده مـیشـود. رگ بـالهـا سـبز رنـگ هستند. حشرات کامل زمستان گـذران بـه رنـگ سـبز متمایـل بـه زرد بـوده و زمینهای به رنگ قهوهای متمایل به قرمز دارند

تخم: تخمهای پایدار این شکارچی سبز رنگ، به طـول 0/8تـا 0/9میلـیمتـر است و روی پایهای بلند با قابلیت خمـش گـذارده مـیشـود. طـول پایـه تخـم معمولاً حدود 3میلیمتر است و به طور کلی 2/5تا 6میلیمتـر متغیـر اسـت. در .C carneaتخمها به صورت انفرادی گذاشته میشوند

لارو: لارو به رنگ زرد مایل به خاکستری بوده و در انتهای رشـد خـود بـه 8/5 میلیمتر میرسد. از نظر شکل ظاهری دارای سه جفت پای سینهای اسـت و درطرفین مفصلهای سینهای و شکمی آنها برجستگیهایی دیده میشود کـه بـا موهایی پوشیده شده است

شفیره: شفیره در داخل پیله ای تخم مرغی شکل نرم و شـفاف کـه طـول آن حداکثر به طول 4/2میلیمتر میرسد قرار دارد

زیست شناسی

C.carneaدارای دگردیسی کامل و مراحل رشدی تخم، لاروف شفیره و حشـره کامل است. این شکارگر زمسـتان را بـهصـورت حشـره کامـل در پناهگـاههـای مختلف؛ مثلاً درختان سرو سپری میکند و در گروهی از حشـرات کامـل دیـده میشود. هر دو جنس نر و ماده، کم و بیش تغییر رنـگ مـیدهنـد و بـه رنـگ زرد مایل به قهوه ای همراه با لکـه هـای قرمـز رنـگ در قسـمت پشـتی بـدن دیـده میشوند. درجه حرارت پایین، عامل این تغییر رنگ است

ظهور حشرات کامل در دمای بیش از 12درجه سانتیگراد به تـدریج آغـاز میشود. تعداد تخمهایی که توسط حشره ماده گذاشته میشود که متغیـر و بـه 320عدد در شرایط صحرایی و تا 620عدد در شرایط آزمایشگاهی میرسد.
حشرات کامل پس از خروج از پناهگاه زمستانی از شهد و گـرده گـلهـا و نیز ترشح حشرات تغذیه میکنـد و مـیتـوان بـه وفـور آنهـا را روی درختـان مختلف مشاهده کرد. لارو پس از خروج از تخم روی پوسـته تخـم بـه مـدت 60تـا 90 دقیقـه بیحرکت مانده و سپس از پایه تخم پایین آمده و شروع به جستجو بـرای غـذا میکند. لارو در طول مدت نشو و نما دو بار جلد عوض کرده و 3سـن لاروی را طی میکند

لارو سن اول بیشتر از تخـم حشـرات و کنـه هـا و پـوره شـته هـا و سـایر حشرات کوچک تغذیه میکند و در صورت عدم دسترسی به غـذا مـیتوانـد بـه طور متوسط 48ساعت گرسنگی را تحمل کند. لارو در طول 3سن خود از تعداد متفاوتی از مراحل مختلـف شـکار خـود شامل؛ انواع شته ها، عسلک پنبه یا تخم پروانه تغذیه میکند. طـول دوره لاروی در دمـای 18و 24/6درجـه سـانتیگراد بـه ترتیـب 16تـا 17و 9تـا 10روز میباشد.
لارو پس از رشد کامل در اطراف خود پیله تقریباً گردی بـه وجـود آورده و در داخل آن تبدیل یه شفیره میشود. لاروی که درون پیله قرار دارد و هنوز به شفیره تبدیل نشده است، پیش شفیره میگویند و در ایـن مرحلـه لارو تحـرک کمی دارد.
طول مدت شـفیرگی در دمـای 20درجـه سـانتیگراد 13تـا 14روز و در دمای 35درجه سانتیگراد 6تا 7روز است. شفیره هنگام خروج ابتدا کمـی راه میرود و سپس در روی پیله یا در فاصله کمی از محل قرار گرفتن پیله متوقـف میشود و پس از مدت کوتاهی که حداکثر از چند ساعت تجاوز نمیکند حشـره کامل از شکافی که در قسمت پشت قفسـه سـینه بـهوجـود مـیآیـد از پوسـته شفیرگی خارج میشود.

طول دوره یک نسل کامل این حشره در صورتی که تخم، لارو و شفیره بـه ترتیـب در دمـای 25 ،24/6 ،25درجـه سـانتیگراد قـرار گیـرد 20روز طـول میکشد. تعداد نسل این حشره در مناطق مختلف آب و هوایی دنیا بین 2تـا 8 نسل در سال متغیر است. تعداد نسـل آن در کرمانشـاه در شـرایط صـحرایی 4 نسل از اواخر اردیبهشت ماه تا اواسط مهر ماه گزارش شده است. البته این بـالتوری در شـرایط آزمایشـگاهی مـیتوانـد تعـداد نسـلهـای بیشتری به وجود آورد. طول عمر حشره کامل بـه عوامـل محیطـی ماننـد؛ دمـا، رطوبت نسبی، نور و کیفیت و کمیت غذا بستگی دارد. در شـرایط آزمایشـگاهی بالاترین طول عمر حشره کامل ) 80تا 82روز( و بالاترین تولید تخم در دمـای 20درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی 80درصد میباشد 

اهمیت بالتوری سبز در مبارزه بیولوژیک
.1پراکنش جغرافیایی و دامنه میزبانی وسیع؛
.2قدرت سازگاری مناسب؛
.3رفتار تغذیه ای مناسب و قدرت جستجوی بالا؛
.4 امکان پرورش و تکثیر نسبتاً راحت در آزمایشگاه؛
.5 امکان ذخیره سازی کوتاه مدت تخم و بلندمدت حشره کامل بـه منظـور استفاده در زمان نیاز، توجه زیادی را به عنوان عامل مبارزه بیولوژیک در مزارع، باغها و گلخانه ها جلب کرده است.

• در ایران نیز زیست شناسی و روشهای تکثیر ایـن بـالتوری بـا اسـتفاده از تخم، لارو و حشرات کامل بید غـلات Sitotroga cereallelaبـه عنـوان غـذای لاروهای آن در پرورش گروهی و همچنین نسبتهـای مختلـف ترکیـب مخمـر نان، عسل )یا شکر( و آب در پرورش حشرات کامل آن مورد مطالعه قرار گرفتـه است.
• گزارشهای متعددی در خصوص موفقیـت اسـتفاده از بـالتوری C.carnea در برنامه های مبارزه بیولوژیک در مزارع و باغها و گلخانه ها موجود است.
• کاربرد لارو و تخم این شکارگر به نسبت رهاسازی یک لارو سن 2بـه 10شـته در دو مرحله جمعیتهای شته های فعال را در مزارع پنبه تـا 64درصـد کـاهش داده است.
• استفاده از لارو و تخم این شکارگر با نسبتهای مختلف و بـر علیـه آفـات گوناگون نظیر شته، تریپس، کنه های تارعنکبوتی روی پنبه مجب کاهش تراکم آفات فوق تا میزان 100درصد و افزایش محصـول بـه میـزان 15درصـد شـده است.
• گزارشهای متعددی در خصوص کارایی این شکارگر علیه آفـات مختلـف در خارج کشور و نیز در داخل کشور در دسترس است