آفات و بیماریهای کنجد
پروانه بذرخوار کنجد (Antigastra catalaunalis)
پروانه بذرخوار کنجد که در انگلیسی به Sesame leaf roller (سوراخ کننده غلاف) معروف است، تخمهای خود را به صورت تکی یا چندتایی در جوانههای انتهایی بوتهها قرار میدهد. لاروها پس از تفریخ تخم، به وسیله تارهای ابریشمی، برگهای کنجد را به هم میچسبانند و در داخل برگها شروع به تغذیه میکنند. در زمان ظهور غنچهها و کپسولها، برگها را رها میکنند و از غنچه و کپسول و از دانههای کنجد تغذیه میکنند. حداکثر خسارت این آفت بر روی کپسولها است.
کنترل
کنترل شیمیایی آن با استفاده از سموم تماسی گوارشی و نفوذی مانند سایپرمترین، مالاتیون، دیازینون و دیمتوات امکانپذیر است.
![]()
لکهبرگی آلترناریایی
علائم بیماری در ابتدا به شکل لکههای گرد تا نامنظم به قطر 1 تا 8 میلیمتر روی برگها مشاهده میشود. لکهها به تدریج توسعه مییابند، تیره میشوند و متحدالمرکز و موجدار میشوند. از به هم پیوستن لکهها ممکن است بخش وسیعی از سطح برگ خشک شود. روی ساقهها و غلافها نیز لکههای آبسوخته و قهوهای رنگی ایجاد میشود. گیاهان آلوده به دلیل برگریزی شدید و آلودگی ساقه دچار مرگ میشوند. عامل بیماری قارچ آلترناریا سزامی (Alternaria sesami) است.
کنترل
کشت ارقام مقاوم، ضدعفونی بذور، جمعآوری و از بین بردن بوتههای بیمار و سمپاشی بوتههای آلوده با قارچکشهایی نظیر داکونیل به نسبت 1 تا 2 در هزار به منظور کنترل بیماری توصیه میگردد.
![]()
پوسیدگی زغالی
این بیماری در مناطقی با اقلیم خشک دارای اهمیت اقتصادی فراوانی است. علائم بیماری معمولاً همزمان با گرم شدن هوا به صورت پژمردگی ناگهانی و سیاه شدن ساقه ظاهر میشود. در ابتدا روی ریشهها و طوقه لکههای قهوهای رنگ آبسوختهای ایجاد میشود که پس از مدتی سیاه رنگ میشوند. در اواخر فصل رشد، عامل بیماری بخشهای پایینی ساقه نزدیک به سطح خاک را نیز آلوده میکند. اندامهای هوایی زرد و پژمرده میشوند. عامل بیماری غلافها را نیز آلوده میکند و باعث سیاه شدن کامل آنها میشود. قارچ ماکروفومینافازئولینا (Macrophomina phaseolina) عامل بیماری پوسیدگی زغالی است.
کنترل
استفاده از بذور سالم، رعایت تناوب زراعی مناسب، کاشت گیاهانی مانند کاهو در تناوب، و جمعآوری و از بین بردن بقایای گیاهی آلوده در کاهش خسارت این بیماری موثر است.
![]()
پژمردگی فوزاریومی
در ابتدا لکههای کوچک قهوهای رنگی روی برگهای اولیه ایجاد میشوند. علائم بارز این بیماری عبارتاند از آلودگی شاخهها و برگها در یک سمت بوته، زرد و پژمرده شدن برگها، خم شدن دمبرگ و آویزان شدن برگها به سمت پایین به دلیل رشد بیشتر سطح بالایی نسبت به سطح پایینی، و قهوهای شدن آوندهای چوبی ریشه و ساقه در سمتی که علائم بیماری مشاهده میشود. قارچ فوزاریوم اکسیسپوروم (Fusarium oxysporum) عامل بیماری است.
کنترل
بهترین روش کنترل، شناسایی و استفاده از ارقام مقاوم است. ضدعفونی کردن خاک با سموم تدخینی نظیر دیمتوات و واپام بسیار موثر است. رعایت تناوب چندساله با گیاهان غیرمیزبان مثل غلات باعث کاهش جمعیت عامل بیماری در خاک میشود، اما آن را ریشهکن نمیکند.
![]()
