سمپاشی زمستانه
سمپاشی زمستانه از مهمترین دورههای سمپاشی در باغات بوده که بیشترین طیف اثر را در کاهش جمعیت آفات و بیماریهای درختان و بهتبع آن کاهش دفعات سمپاشی در سال پیشرو خواهد داشت.
سمپاشی زمستانه به عنوان یک برنامه کاربردی در فصل خواب درختان (قبل از تورم جوانه و شکستن خواب جوانه) برای از بین بردن کنهها و حشرات مختلف مانند شپشک، شته، برگ پیچانندههای درختان میوه، پسیل و برخی کنهها که زمستان را روی گیاه میگذرانند استفاده میشود.
همچنین بر روی آفاتی که در درخت در حال زمستانگذرانی هستند نیز مؤثر است. روغنها تأثیرات متفاوتی بر حشرات دارند. مهمترین آنها این است که با ایجاد یک لایه نازک، تمام بدن حشرات و تخم آنها را احاطه میکنند و با بستن منافذ تنفسی باعث خفگی و مرگ حشرات میشوند، بنابراین جهت وصول نتیجه مطلوب تمامی قسمتهای گیاه بایستی کاملاً با روغن پوشش داده شود؛ در برخی موارد روغنها نیز ممکن است به عنوان سم عمل کرده و با اسیدهای چرب حشره تعامل داشته و متابولیسم طبیعی را مختل کنند. این عملیات باعث از بینرفتن تخمها و آفاتی که در حال زمستانگذرانی در بخشهای مختلف شاخه و تنه درخت هستند شده و جمعیت آفت در سال پیش رو را تا حد چشمگیری کاهش دهد.

استفاده از سموم زمستانه باکتریکش و قارچکش که معمولاً برای اینکه طیف گستردهتری از بیماریهای گیاهی باکتریایی و قارچی را کنترل کند از ترکیباتی مثل اکسی کلرور مس، نوردوکس و یا بردوفیکس (مخلوط بردو) استفاده میشود.
روغنها را میتوان با بسیاری از سموم حشرهکش (اتیون، دیازینون، دورسبان و …) مخلوط کرد تا عملکرد آنها افزایش یابد. اساساً همه روغنهای باغبانی موجود در بازار (به عنوان مثال Sunspray ،Scalecide ،Volck) فرآوردههای نفتی تصفیهشده هستند که به عنوان روغنهای معدنی نیز شناخته میشوند. ناخالصیهای موجود در روغن که سبب آسیب گیاه میشوند مانند ترکیبات آروماتیک، ترکیبات حاوی گوگرد، نیتروژن یا اکسیژن حذف میشوند.
تصفیه، تقطیر و حذف موم تولید روغن پایه نهایی را تکمیل میکند. فرمولاسیون نهایی روغنهای باغی معمولاً با یک عامل امولسیونکننده ترکیب میشود که اجازه میدهد روغن با آب مخلوط شود. روغنهای کشاورزی با تأثیر مثبتی که بر تأمین نیاز سرمایی درختان و شکستن رکود جوانه دارند، برای افزایش محصول و برداشت زودتر نیز استفاده میشوند.گزارش شده که کاربرد روغن ولک تسریع در گلدهی، یکنواختی گلدهی، افزایش کمیت و کیفیت میوهدهی درختان پسته را به همراه دارد.
هنگام استفاده از روغن بر روی گیاهان چوبی اقدامات احتیاطی زیر توصیه میشود:
– زمان مناسب استفاده از روغن زمستانه عموماً یک هفته مانده به تورم جوانهها بوده و باید در دمای معمول سمپاشی شود. (در غیر این حالت در یخبندان با نشست بیش از حد روغن روی گیاه، سبب کاهش مقاومت درخت به سرما شده و در گرمای زیاد تنفس گیاه افزایشیافته ولی روغن با مسدود کردن عدسکها مانع تنفس شده و خطر سر خشکیدگی شاخهها افزایش مییابد.)
– هنگامی که درجه حرارت زیر 4 درجه سلسیوس است مصرف نشود.
– عدم مصرف بر روی گیاهانی که تحت تنش هستند.
– در صورت خیس بودن بافتهای گیاه یا احتمال بارندگی تا 72 ساعت بعد، از روغن استفاده نکنید. این شرایط از تبخیر روغن جلوگیری میکند. رطوبت زیاد (بالای 90 درصد) اگر به مدت 36 تا 48 ساعت یا بیشتر بر روی گیاهان باقی بماند نیز ممکن است سبب این مشکل شود، در حالی که رطوبت کم به طور کلی این خطر را کاهش میدهد.
– روغنها را در ترکیب با گوگرد یا سموم حاوی گوگرد مانند کاپتان، سولفور و آبامکتین استفاده نکنید. آنها میتوانند با روغن واکنش داده و ترکیبات فیتوتوکسیک ایجاد کنند. از آنجا که گوگرد میتواند برای مدت طولانی باقی بماند، بر اساس دستورالعمل اکثر روغنها، باید فاصله زمانی حداقل 30 روز بین مصرف روغن و ترکیبات گوگردی رعایت شود.
