مشخصات گیاه شناسی نخیلات

نخیلات با نام علمی  Phoenix dactilifera از خانواده  Palmaceae و نام انگلیسی date palm است. گیاهی تک پایه است.

شرایط کشت نخیلات

دمای مناسب رشد

• نقطه صفر رویشی نخل خرما درجه حرارت ۷ درجه سانتی‏گراد است و در درجه حرارت ۳۲ درجه سانتی‏گراد مطلوب ترین رشد را خواهد داشت.
• دمای مناسب رشد نخل خرما درجه حرارت ۴۰-۳۸ درجه سانتی‌گراد می باشد.
• مناطقی با تابستان های گرم و خشک برای پرورش این گیاه مناسب می باشد.

دمای مناسب گلدهی

دامنه دمایی ۲۶-۲۲ درجه سانتی گراد مناسب ترین دما جهت گرده افشانی درخت خرما می باشد.

خاک مناسب کشت

درخت خرما در انواع خاک ها کشت شده و به شوری و خشکی خاک مقاوم است.

طول دوره رشد و رسیدگی

• از زمان تلقیح گل : اواخر اسفند تا اوایل اردیبهشت
• تشکیل میوه : نیمه دوم اردیبهشت تا اوایل خرداد
• رشد و وزن گیری میوه : اواسط تیرماه
• شروع تغییر رنگ میوه : اواخر تیر تا اواخر مرداد
• افزایش وزن و درصد وزن ماده خشک و رسیدگی میوه: شهریور تا آبان

برداشت محصول

اوایل شهریور تا پایان آبان ماه

بیماری ها

• لکه گرافیولایی برگ Graphiola phoenicis
• پوسیدگی گل آذین خرما
• لکه آلترناریایی برگ
• لکه سیاه برگ
• خشکیدگی خوشه خرما بر اثر عوامل محیطی
• سوختگی دم خوشه
• پژمردگی فوزاریومی
• زوال درخت خرما
• پوسیدگی نرم انتهای تنه
• فساد میوه خرما
• بیماری‌های نماتودی

آفات

• سپردار سفید خرما Parlatoria blanchardi
• زنجره خرما Ommatissus binotatus
• کرم گرده‌خوار خرما (شب پره بزرگ خرما) greater date moth
• شب پره کوچک یا کرم میوه‌خوار خرما (سرخه یا حمیره) Batrachedea amydraula
• سرخرطومی حنایی خرما Rhynchophorus ferrugineus
• سوسک کرگدنی خرما Oryctes elegans
• سوسک چوبخوار یا شاخک بلند درخت خرما Pseudophihus testaceus
• کنه گرد آلود خرما Oligonychus afrasiaticus

مهمترین عناصر غذایی در رشد و تولید خرما

۱-عنصر نیتروژن

نیتروژن موجب تسریع رشد رویشی درخت شده و در ساخت ترکیبات پروتئینی، اسیدهای آمینه و کربوهیدرات ها ، رشد رویشی، تشکیل گل با اندازه مناسب و میوه درشت تر ، عملکرد محصول و رسیدگی میوه موثر می باشد.

۲-عنصر فسفر

فسفر ، موجب رشد و توسعه سیستم ریشه درخت شده و کیفیت میوه را به میزان زیادی افزایش  می دهد. علاوه بر آن محرک گلدهی است و بر تعداد شکوفه و در نتیجه ،میزان تولید نهایی موثر می باشد.

۳-عنصرپتاسیم

پتاسیم محرک گلدهی است و بر تشکیل و درشتی میوه خرما و افزایش عملکرد موثر می باشد. همچنین موجب بهبود و کیفیت میوه شده و مقاومت گیاه را در برابر تنش های محیطی افزایش می دهد.

۴-عنصر کلسیم

عنصر کلسیم در رشد رویشی گیاه موثر است و میزان گلدهی و تولید را افزایش می دهد. این عنصر کیفیت و عمرانبارمانی میوه خرما را بهبود بخشیده و تا حد زیادی از آسیب های فیزیکی در زمان جابجایی میوه پیشگیری می کند.

۵-عنصر بر

این عنصر محرک گلدهی بوده و موجب تسهیل انتقال کلسیم در گیاه می شود. همچنین با افزایش استحکام دمبرگ و دمگل از ریزش نابهنجار شکوفه و میوه پیشگیری کرده و کیفیت و بازارپسندی محصول را به میزان زیادی افزایش می دهد.

۶-عنصر روی

این عنصر بر رشد رویشی گیاه ،میزان گلدهی و تولید موثر می باشد. عنصر روی از ریزش نابهنجار شکوفه و میوه پیشگیری کرده و میزان تولید را افزایش می دهد.

۷-عنصر گوگرد

این عنصر رشد رویشی درخت را تسریع کرده و کیفیت میوه را افزایش می دهد. همچنین این عنصر در پیشگیری از آلودگی به بیماری های قارچی و باکتریایی و نیز کنترل خسارات ناشی از حمله آفات بسیار موثر می باشد.

توصیه های عمومی در تغذیه کودی نخیلات

• مصرف کودهای حاوی عنصر گوگرد در زمان رسیدگی محصول ، از آلودگی میوه به بیماری های قارچی پیشگیری و میزان خسارت ناشی از آن را کاهش می دهد.
• بعداز برداشت جهت پیشگیری از سال آوری درخت مصرف کودهای حاوی اسیدهای آمینه و عناصر ریزمغذی توصیه می شود.

• با توجه به شرایط محیطی کود آهن پودری و آهن مایع ، همچنین کود میکرو پودری و میکرو مایع قابلیت جایگزینی دارند.
• برنامه کودی پیشنهادی براساس نیاز  نخیلات به عناصر غذایی در مراحل مختلف رشد و نمو آن می باشد.
•  مقادیر توصیه شده و نحوه مصرف عمومی است و با توجه به آزمون خاک و نظر کارشناس قابل تغییر می باشد.
• بدلیل خاصیت کلات کنندگی کودهای اسید هیومیک مصرف این ترکیبات همراه با آب آبیاری ، موجب رشد و توسعه ریشه شده و جذب عناصر مغذی موجود در خاک را توسط ریشه گیاه تسهیل می کند.
• جهت پوشانندگی کامل و افزایش راندمان مصرف و کارایی کودها ، استفاده از مکمل کودی سورفکتانت غیر یونی  توصیه می شود.