تولید و پرورش گل شمعدانی

گیاهی ملی است که همراه با گل لاله عباسی قبل از اینکه گل‌های جدید وارد ایران شوند مورد نگهداری بوده است. این گیاه علاوه‌بر امکان کاشت در باغچه‌ها، در گلدان و در محیط‌های بسته نیز قابل نگهداری است. ازدیاد آن بسیار ساده و با قلمه صورت می‌گیرد. واریته‌های بذری پر گل هم‌اکنون در ایران موجود است.

شمعدانی با نام علمی Pelargonium سرده ای از گیاهان گل دار است و دارای حدود 200 گونه می باشد. شمعدانی ها گیاهانی علفی، یکساله یا چندساله و پایا هستند و خیلی کم در برخی از آنها (به جز پلارگونیوم) بوته های پیچان با ساقه گوشتی وجود دارند. برگها منفرد یا متقابل، غالباً گوشوارک دار، پهنک برگهات همیشه منقسم، دارای بریدگی های بسیار، بطور کلی پنجه ای و پوشیده از کرکهای غده ای و اسانس دار هستند.

گلبرگهای جلویی از 10 پرچم که در قاعده بهم پیوسته اند، تشکیل شده که فقط 7 پرچم زایاست.

کاسه، شامل کاسبرگهایی از پایین بهم پیوسته است و قطعه عقبی آن به صورت مهمیز با دمگل متحد می شود و حفره لوله مانند درون دمگل را بوجود می آورد.

خامه گوشتی می باشد و زمان رسیدن میوه از بالا به پایین خم می شود.

نور

به نور فراوان احتیاج دارد. اگرچه کمی نیم‌ سایه را قبول می‌کند، اما گیاه در آن ضعیف‌تر است. قلمه‌ها در نیم نور نیم سایه بهتر ریشه می‌دهند.

دما

به دمای بالاتر از 21 درجه نیازمند است. قلمه‌ها را باید گرم نگه داشت.

آبیاری

آب در جریان را بهتر از آب انبار شده می‌پسندد. بین دو آبیاری خاک باید کمی خشک شود.

رطوبت

نیاز به غبارپاشی ندارد.

خاک

قلمه‌ها باید در ماسه شکری، ماشی و یا کمپوست بدون خاک کاشت گردند. گیاه بالغ احتیاج به خاک لوم دارد.

تغذیه

اگر خاک گلدان، کمپوست بدون خاک باشد به تغذیه هفتگی با کودهای مایع مخصوص گیاهان زینتی احتیاج دارد؛ اما در صورتی که خاک لوم است نیاز به تغذیه ندارد.

ازدیاد

در اوایل پاییز از قلمه‌های تقریباً چوبی شده و رسیده، قلمه‌های 10 سانتی‌متری تهیه و در کمپوست بدون خاک و یا ماسه کاشت گردد. کاشت بذر در اوایل پاییز و درجه حرارت لازم حدود 21 درجه است.

عوارض و درمان

روی برگ‌ها و غنچه‌ها حفره‌هایی وجود دارد:
لارو حشره است؛ اطراف گیاه و خاک آن را جستجو کنید و از بین ببرید. یک لارو ممکن است در یک شب یک گیاه را از پای درآورد. خاک را با پودر حشره‌کش ضدعفونی کنید.

گیاه ناگهان زرد و مریض شده است:
قارچ بیماری‌زای بوته‌میری به نام پی‌تیوم یا بیماری ساقه سیاه عامل آن است؛ این قارچ از خاک ضدعفونی نشده و آلوده است. اگر گیاه در گل‌جا و در بالکن کاشت شده آن را به آرامی از خاک بیرون آورده و محل را با پودر قارچ‌کش قوی ضدعفونی کنید.

حاشیه برگ‌ها زرد شده و گل‌ها کوچک مانده‌اند:
احتمالاً کمپوست بدون خاک است؛ گیاه احتیاج به تغذیه دارد. دفعات تغذیه را زیادتر کنید. غلظت آن را افزایش ندهید.

نقاط بسیار ریز زرد در سطح برگ و تارهای کثیف در پشت آن‌ها مشاهده می‌گردند:
کنه قرمز ریز تار عنکبوتی عامل آن است؛ گیاه را با سم کنه‌کش یا حشره‌کش نفوذی طبق دستور سمپاشی کنید. در صورت احتیاج مجدداً سمپاشی را تکرار کنید.

رشد متوقف است و گل‌ها نیز نمایان نمی‌شوند:
محیط به شدت تاریک است؛ گیاه را به نقطه‌ای روشن و آفتاب کامل منتقل کنید. وجود لارو حشرات روی ریشه هم می‌تواند عامل باشد. خاک را با محلول سمی سم تماسی یا نفوذی آبیاری کنید.

برگ‌ها آبدار هستند اما گل‌ها تشکیل نمی‌شوند یا کم هستند:
تغذیه بیش از اندازه بوده است؛ تا گیاه جوان است تغذیه با نصف غلظت پیشنهادی و از زمان بلوغ و گلدهی با غلظت کامل انجام گردد. تغذیه خارج از اندازه از تغذیه نکردن بهتر است.

گل‌ها بی‌رمق هستند و پودر خاکستری آبکی هم روی آن‌ها مشاهده می‌گردد:
قارچ بوتری‌تیس عامل آن است؛ اصولاً رطوبت زیاد حاصل از بارندگی و یا غبارپاشی و هوای سرد به گسترش قارچ کمک می‌کند. به آرامی گل‌های آلوده را حذف و گیاه را با سم قارچ‌کش طبق دستور سمپاشی کنید.

گل‌های جوان آلوده به حشرات ریز هستند:
این حشره شته است؛ گیاه احتیاج به سمپاشی با سم نفوذی دارد. شته‌ها مکنده هستند و سم باید حتماً نفوذی باشد تا شیره گیاهی را مسموم کند.

نقاط زردرنگ و ریز در برگ‌های بالایی و لکه‌های قهوه‌ای در زیر آن‌ها مشاهده می‌گردند:
زنگ شمعدانی و بیماری قارچی است؛ نیاز به سمپاشی با قارچ‌کش دارد. غلظت و نوع آن را از کارشناس سؤال کنید.

به محض کاشت در باغچه و یا گل‌جا در بالکن برگ‌ها قرمز رنگ شده‌اند:
انتقال ناگهانی از هوای گرم به سرد صورت گرفته است؛ اصولاً باید این جابجایی تدریجی باشد تا گیاه بتواند خود را سازش دهد.

برگ‌ها از پایین شروع به زرد شدن می‌کنند:
خاک بی‌نهایت خشک است؛ گیاه را آبیاری کنید، اما مواظب باشید خاک باتلاقی نشود. شمعدانی در خاک‌های با زهکش خوب رشد دارد.

کل گیاه بی‌رمق و مریض است:
زهکش را بازدید کنید؛ خاک به احتمال قوی باتلاقی شده است؛ اگر زهکش بسته است با یک میله آن را باز کنید. آبیاری را متوقف کنید تا خاک خشک شود، سپس آبیاری کنید.