روش کاشت بذر گل گاوزبان ایرانی ( Borage )
مشخصات گیاهشناسی

گل گاوزبان ایرانی (نام علمی: Echium amoenum) یکی از گونههای سردهٔ گاوزبان است. گل گاو زبان گیاهی دو یا چندساله به ارتفاع تقریبی 80-20 سانتیمتر و ساقه گلدهنده 80-60 سانتیمتری است. این گیاه دارای کرکهای نسبتاً نرم است که بر روی برگها به حالت خوابیده و در سایر قسمتها بهصورت افراشته و مخلوط با کرکهای کوتاه و متراکم است. ساقه گیاه تا حدودی ساده و خمیده به سمت بالا است. برگهای قاعدهای به طول حدود 20 سانتیمتر و عرض 5 سانتیمتر بهصورت نیزهای و در قسمت دمبرگ باریک شده و نوک تیز هستند.
گاو زبان بیشتر در ارتفاعات رامسر، رودسر و تنکابن بهصورت خودرو و نیز زراعی وجود دارد. بهطور کلی شرایط آب و هوایی کوهستانی سردسیر و نیمه مرطوب که در طول بهار و تابستان دارای بارانهای متناوب هستند، برای کشت این گیاه مفید است.
گل گاو زبان از گیاهان دارویی و دارای روغنی است که به علت خاصیت شفادهندگی شناخته شده است. امروزه ثابت شده که محصولات حاصل از برگها و پودر این گیاه خاصیت ضدافسردگی دارد و باعث افزایش نشاط روحی میشود. بهطور مثال شربت ساخته شده از پودر این گیاه خاصیت ضدافسردگی و ضداسترسهای روحی و آرامشدهنده و تسکیندهنده قلب میباشد.
- این گیاه، یکی از گیاهان دارویی بسیار مهم در طب سنتی ایرانی است.
- گل گاوزبان، گیاهی دوساله یا چندساله است که بهصورت بومی در مناطقی از ایران، قفقاز و روسیه در ارتفاعات ۶۰ تا ۲٬۲۰۰ متر (۲۰۰ تا ۷٬۲۲۰ فوت) از سطح دریا رشد میکند.
زمان جوانه زنی بذر : 7 تا 14 روز
زمان باردهی گیاه : 80 تا 90 روز
دمای جوانه زنی : 18 تا 23 درجه
نور مناسب گیاه : 6 تا 8 ساعت
عمق کاشت بذر : 1 سانتی متر
دوره زندگی : دو ساله
فصل کاشت : بهار و پاییز

کاشت بذر گل گاو زبان ایرانی بسیار ساده بوده و با کمترین تجربه در کشاورزی و باغبانی میتوان نتیجه مطلوبی از کاشت بذر گل گاوزبان ایرانی گرفت.
گل گاو زبان رشد سریعی دارد و معمولاً چند ساله می باشد، اگر این گیاه در قسمتی از باغ یا باغچه کاشته شود در سالهای بعد نیز مجددا رشد خواهند کرد.
گل گاو زبان باید در محیطی آفتاب گیر یا با سایه ای بسیار کم کاشته شود تا به رشد حداکثری خود برسد.

تکثیر گیاه
تکثیر گل گاوزبان با استفاده از بذر انجام می شود و آن را در فصول بهار و پاییز می توان کشت کرد.
این گیاه به طور مستقیم در زمین اصلی و همچنین از راه خزانه گیری و نشا کاری قابل تکثیر است. اما روش نشاکاری بهتر است.
نشا ها در مرحله 2 تا 4 برگی و گاهی تا 6 برگی به زمین اصلی انتقال داده و با فاصله 50 × 50 سانتی متر می کارند.
طریقه کاشت
بذر گل گاوزبان ایرانی را بهتر است قبل از کاشت در آب خیس کنید، بذرهای گل گاو زبان به سرعت و چند روزه جوانه خواهند زد.
گلدان مورد نظر را با خاکی که از قبل آماده نموده اید پر کنید، سپس اقدام به آبیاری کنید به نحوی که آب از سوراخ های گلدان خارج شود، بعد از گذشت یک تا دو ساعت از زمان آبیاری با وسیله ای همانند مداد بر روی سطح خاک گلدان سوراخ هایی به عمق 1 سانتی متر ایجاد کنید و بذرها را داخل آن قرار داده و با خاک پر کنید.
اکنون به آرامی گلدان را آبیاری کنید به گونه ای که بذرها از جای خود جا بجا نشوند، تا قبل از جوانه زنی اجازه ندهید سطح خاک خشک شود همچنین از آبیاری زیاد بپرهیزید.
عمق کاشت بذر گل گاوزبان ایرانی نباید بیشتر از یک سانتی متر باشد. (حدوداً 0.5 تا 1 سانتی متر مناسب است)
برای کاشت در باغچه یا باغ همانند بالا عمل کنید و فاصله ی بوته های کاشته شده را در کشت ردیفی حداکثر 30 سانتی متر و فاصله ی بین ردیف های کشت را 50 تا 100 سانتی متر درنظر می گیرند.

خاک موردنیاز
گل گاو زبان در هر خاکی قابل رویش است ولی خاک با بافت متوسط (بافت لومی) نسبتاً غنی و مرطوب با زهکشی خوب و دارای مواد آلی برای تولید آن مناسب است. در اراضی رهاشده در دیمزارهای کمبازده با کشت گل گاو زبان علاوهبر افزایش درآمد تولیدکنندگان، از فرسایش خاک به علت چندساله بودن نیز جلوگیری میشود.
گاو زبان به شوری خاک مقاومت متوسط دارد. در آزمایش که درمورد تاثیر سطح شوری بر جوانهزنی بذر این گیاه انجام شد، مشخص گردید که بذور تا 100 میلیمول شوری (کلرید سدیم) را تحمل نموده و 50 درصد بذور قادر به جوانهزنی هستند.
گاو زبان در خاکهایی با محدوده pH= 4/5-8/2 قادر به رشد است. متوسط pH مناسب برای رشد گاو زبان 6/6 گزارش شده است. این گیاه تا حدی به شوری مقاوم است و پتانسیل بالایی در جذب عناصر سدیم و کلر دارد. در نتیجه برای اصلاح خاکهای شور و قلیایی استفاده میشود. گاو زبان تحمل شرایط ماندابی را ندارد.
گل گاو زبان گیاهی مقاوم است و نشاء آن را میتوان هفته های آخر سال نیز در زمین کاشت.

نور موردنیاز
نور کافی در افزایش رشد و عملکرد گیاه گل گاو زبان حائز اهمیت است.
برداشت
جامهای گل گاو زبان همزمان با گلدهی گیاه یعنی از اول اردیبهشت تا خردادماه با دست جمعآوری میشود. برای بالا رفتن کیفیت اندام دارویی آن را باید در سایه با دمای ملایم و در سطح وسیع، برای جلوگیری از رشد قارچها و از بین رفتن گلها، خشک نمود. در گاو زبان ایرانی فقط گل برداشت میشود. در سال اول گیاه بهصورت رزت بوده و از سال دوم گل میدهد که تا 5 الی 7 سال رشد و نمو گیاه میتواند ادامه داشته باشد. بیشترین بازده این گیاه در سالهای چهارم و پنجم رشد آن است که بیشترین میزان گل را تولید میکند. گلدهی از نیمه اردیبهشت آغاز میشود و تا تیرماه ادامه دارد. بعد از شکفته شدن گلها باید آنها را برداشت نمود که در غیر این صورت بعد از 2 تا 3 روز گلها شروع به ریزش میکنند. گلهای جمعآوری شده را روی پارچه تمیز ریخته و در سایه عمل خشک کردن انجام میشود.

