آموزش کاشت بذر ریحان
:اصل و منشأ و ارزش غذایی ریحان
زادگاه اولیه آن هندوستان است با برگهای معطر و تند
انواع ریحان به صورت خام مصرف میشود و به علت داشتن اسانس مخصوص، بسیار اشتهاآور است و به هضم غذا کمک میکند.
میکروبکش، ضد وبا و اسهال است.
خوردن بذر ریحان باعث ایجاد مقاومت بدن در برابر سموم میشود.

:مشخصات گیاهشناسی
از جنس ریحان و از خانوادهی نعناع است. گیاهی است علفی و یکساله. در اوایل کاشت، ساقه آن سبز و علفی و سپس نیمهچوبی و چهارگوش میشود. شامل انواع ریحان سبز، ریحان بنفش، ریحان فری و ریحان کرمانی میباشد.
ریشه: محوری، عمیق و مخروطی است.
برگها: متقابل، ساده، بیضیشکل با نوک کشیده
گلها: سفید به صورت دستجات 4 تا 6تایی در اطراف ساقهی اصلی و سرشاخهها قرار میگیرند.
خواص تغذیه ای ریحان:
ریحان حاوی ویتامین های A ،C و K می باشم. مواد معدنی من شامل کلسیم، منیزیم، پتاسیم و فسفر می باشد. طبع من گرم و خشک است.
مصرف من سبب تقویت دستگاه هاضمه می شود. من را همراه غذا میل کنید به هضم غذای شما کمک می کنم. برگ های من سبب زیاد شدن شیر، مادران شیرده می شود. دم کرده برگ من اثر ضد درد و ضد تشنج دارد همچنین تقویت کننده بدن و ادرار آور است. این دم کرده همچنین برای درمان سر درد های میگرنی و عصبی مفید است و تببر نیز می باشد.

انواع ریحان
ریحان در کنار خواص بسیار زیاد دارای انواع زیادی نیز میباشد. انواع ریحان بر اساس رنگ و یا عطر و بو دسته و نوع رشد دستهبندی میشوند. هر کدام از انواع ریحان طرفداران خاص خود را داشته و مصارف مربوط به خود را دارند. استفاده از این سبزی در کنار غذاهایی مانند کباب و خورشتها باعث شده تا باغداران انواع مختلفی از آن را کشت کرده و در اختیار مصرف کنندگان قرار دهند. در ادامه با انواع ریحانهای کشت شده و پرطرفدار را با هم مرور میکنیم.
- ریحان سبز: یکی از محبوبترین انواع ریحان برای مصرف کنندگان ریحان سبز است. این نوع ریحان که برای مصرف کننده از جمله سبزیجات شناخته شده محسوب میشود دارای ساقههایی با رنگ سبز است. برگهای آن نیز همرنگ با ساقه رشد مینمایند. شدت رنگ برگهای این سبزی بسته به میزان آفتاب و نوری که در طول روز دریافت مینماید کمی ممکن است متفاوت باشد. کاشت این نوع ریحان در خانهها و در گلدان نیز بسیار رایج بوده و کاربران زیادی برای تأمین نیاز خود در طول سال این سبزی را در خانه پرورش میدهند.
- ریحان بنفش: ریحان بنفش از نظر شکل ظاهری برگها و اندازه کاملاً مشابه با ریحان سبز است با این تفاوت که رنگهای آن به بنفش نزدیک شده است. خود ریحان بنفش بر اساس میزان تیرگی و بالا بودن رنگ بنفش به انواع مختلفی تقسیم میشود. برگها و قسمت نازکتر ساقه از این نوع ریحان به عنوان مصرف خوراکی مورد استفاده قرار میگیرد.

آموزش کاشت بذر ریحان در گلدان
زمان کاشت بذر : معمولا بذر ریحان را از نیمه فروردین ماه تا اواخر خرداد ماه می کارند.
• هر چه عمق گلدان بیشتر باشد و ریحان فضای بیشتری برای ریشه دهی و رشد داشته باشد محصول شما بیشتر و بزرگتر خواهد شد.
• ابتدا بذرهای سالم و استاندارد ریحان را یک روز قبل از کاشت در مقداری آب ولرم بریزید.خاکی که برای کاشت باید استفاده کنید طبیعتا باید مخلوطی از خاک باغچه یا مخلوط کوکوپیت + پرلیت + پیت ماس و پوکه صنعتی باشد.
• گلدان مورد نظر را از خاک مرغوب پر میکنیم (بیش از ۳/۴ گلدان) ، گلدان انتخابی باید زهکشی خوبی داشته باشد (در انتهای آن سوراخ مناسبی برای خروج آب اضافی باشد)
• سپس اقدام به آبیاری گلدان میکنیم تا آب کاملاً از گلدان خارج شود .
• بعد از چند ساعت از آبیاری گلدان بذر ها به فاصله ۳-۴ سانتی متر از هم بر روی خاک می ریزیم و حداکثر به ارتفاع دو برابر طول بذرها روی آن خاک میریزیم . (نیم تا یک سانتی متر)
• ریختن خاک زیاد روی بذر ها باعث خفه شدن آن شده و نمی توانند رشد کنند.
• سپس با افشانه آب را بر روی سطح خاک اسپری کنید به صورتی که مطمئن شوید آب به بذر ها رسیده و این کار را هر روز یا روزی دوبار انجام دهید.
• بین ۳-۴ روز طول می کشد تا بذرهای ریحان جوانه بزنند.زمانی که ریحان جوانه زد، نباید بگذارید خاک خشک شود .باید هر روز آبیاری انجام دهید.
• گلی که در نوک ریحان رشد می کند را قطع کنید.
هنگامی که گل را قطع می کنید، دو برگ پایینی گل را هم قطع کنید.اگر گل قطع نشود در طعم ریحان تغییر ایجاد می کند و همچنین گیاه دراز و باریک می شود.
• هنگامی که گیاه شما بزرگ شد و دارای چندین برگ شد. می توانید بنا بر نیاز خود تعدادی از برگ های آن را چیده و مصرف کنید.
بهترین مکان برای نگهداری گلدان نیز جاییست که در روز حداقل ۳-۴ ساعت آفتاب مستقیم به گیاه بتابد.گیاه شما برای رشد بهتر حتما به نور مستقیم خورشید نیاز دارد.

:شرایط رویشی ویژه
شرایط آب و هوایی:
در آب و هوای گرم و معتدل آن را بکارید.
بهترین رشد را در دمای 25 تا 30 درجهی سانتیگراد دارد.
حداقل دمای لازم برای جوانه زدن ریحان در خاک 15 درجهی سانتیگراد میباشد.
خاک:
زمینهایی را برای کاشت ریحان انتخاب کنید که دارای بافت رسیشنی و به حد کافی از نظر مواد غذایی مورد نیاز، تقویت شده باشد.
:ویژگیهای خاص کاشت
تهیهی زمین:
زمین را در پاییز 30 تا 40 تن در هکتار کود دامی دریافت کرده و شخم خورده به طریقهی کرتی آماده نمائید. در بهار 150 کیلوگرم در هکتار کود فسفره در زمین پخش و با خاک مخلوط کنید.
ابعاد کرت را با توجه به مقدار آب موجود، شیب زمین و بافت خاک تعیین نمایید.
زمان کاشت:
در اوایل بهار زمانی که درجه حرارت محیط به 15 درجهی سانتیگراد رسید، بذر ریحان را در کرت کشت کنید. زیرا این گیاه نسبت به سرما حساس است.
:مراقبتهای داشت
آبیاری:
اولین آبیاری را بعد از کاشت بذر به آرامی به نحوی که بذور جابجا نشوند به روش غرقابی انجام دهید.
آبیاری دوم را با توجه به آب و هوای منطقه و بافت خاک، 3 تا 5 روز بعد از آبیاری اول انجام دهید.
پس از سبز شدن بذور، زمانی که ارتفاع بوتهها به 6 سانتیمتر رسید، برای گسترش ریشه در عمق بیشتر یک دور آبیاری را حذف نمایید (تشنگی دادن).
دور آبیاری را بعد از این مرحله 5 روز در میان، در نظر بگیرید.

وجین:
زمانی که ارتفاع بوتهها به 8-6 سانتیمتر رسید در مرحلهی گاورو بودن، به کندن علفهای هرز اقدام کنید.
سلهشکنی:
اگر کاشت ریحان را در خاکی با بافت سنگین انجام دادهاید به محض این که در سطح کرت بستن سله را مشاهده کردید پس از گاورو شدن با وسایل دستی (شفره-فوکا) یا سلهشکن اقدام به سلهشکنی نمایید.
کود سرک:
پس از برداشت هر جین، مقدار 70 تا 80 کیلوگرم در هکتار کود ازته به طریق دستپاش یا به صورت محلول همراه آب آبیاری، به محصول بدهید.
:برداشت
زمان برداشت:
ریحان را موقعی که طول بوتهی آن به 20-15 سانتیمتر رسیده (قبل از ظهور گل) برداشت نمایید.
نحوهی برداشت:
در موقع برداشت ساقههای ریحان را از بالای چند برگ، از ارتفاع 10 سانتیمتر سطح خاک قطع کنید تا گیاه بتواند به فعالیت خود ادامه داده، مجدداً ساقه و برگهای جدید برای چین بعدی ایجاد نماید.
بعضی مواقع بوتهها را یک روز پس از آبیاری با ریشه از خاک برداشت میکنند (یک برداشت).
بستهبندی:
ریحان را با نخ در دستجات یک کیلویی از قسمت ساقهی بدون برگ بستهبندی کنید و پس از مهپاشی و پوشش، هر چه سریعتر آن را به بازار حمل نمائید.
عملکرد:
چنانچه برداشت را در یک نوبت و با کندن ریشه از خاک انجام میدهید، مقدار محصول 20 تا 25 تن در هکتار خواهد بود. چنانچه برداشت را در چند نوبت با عمل سرچین انجام دهید، مقدار محصول در سال 40 تا 50 تن در هکتار خواهد بود.

