روش کاشت بذر جعفری

تاریخچه جعفری

جعفری متعلق به خانواده گیاهان Umbelliferae است و نام لاتین آن Petroselinum crispum است، سبزی جعفری در انگلیسی به نام (Percile – Parsley) و در عربی به نام (مقدونس رومی) جعفری گیاه بومی منطقه مدیترانه ای در جنوب اروپا است.

در حالی که بیش از 2000 سال است که کشت می شود ، جعفری قبل از مصرف به عنوان ماده غذایی از دارو استفاده می شد. یونانیان باستان برای جعفری احترام خاصی قاعل هستند و از آن نه تنها برای پیروزی در مسابقات ورزشی بلکه برای تزئین مقبره های آن مرحوم استفاده می کردند، همچنین رومیان از جعفری به عنوان گلدان استفاده میکردند

جعفری در دو نوع جعفری فرفری و جعفری برگ تخت ایتالیایی یافت میشود. نوع جعفری ایتالیایی طعم معطر و تلخی کمتری نسبت به انواع فرفری دارد. همچنین نوع دیگری از جعفری معروف به ریشه شلغم (یا هامبورگ) وجود دارد که به دلیل ریشه های آن کشت می شود ، که شبیه به جنس شور و باراک است.

:اصل و منشأ و ارزش غذایی

بومی اروپاست و به خودی خود در سواحل دریای مدیترانه می‌روید. انواع جعفری به صورت خام، پخته و خشک مصرف می‌شود.

چون برگ آن دارای عطر ویژه‌ای است در موقع تهیه‌ی کلم‌شور و خیارشور مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ارزش غذایی جعفری مربوط به مقدار قابل توجه ویتامین ث و آهن آن است.

:مشخصات گیاه‌شناسی

از جنس جعفری است.

گیاهی دوساله از خانواده‌ی چتریان است.

ریشه: ریشه‌ی جعفری ضخیم و کمی منشعب و تا عمق 50 سانتی‌متری در خاک نفوذ می‌کند.

برگ‌ها: برگ‌های آن بزرگ با دمبرگ بلند و سبز تیره یا روشن و دارای تعدادی برگچه با حاشیه دندانه‌دار است.

گل: در سال دوم تولید گل و بذر می‌کند.

ویژگی های محصول:

• جعفری فر از طریق بذر تکثیر می‌شود.
• در کاشت بذر ابتدا زمین را خوب شخم زده و تا عمق 10 سانتی‌متری خاک را نرم کنید.
• سطح مورد نظر را صاف کنید و بذرها را به صورت دستی بر روی بستر خاک بپاشید.
• (اگر در سطح وسیع قصد کاشت این نوع جعفری را دارید توجه داشته باشید که در کشاورزی مدرن بذرها را به صورت ردیفی کاشت می شوند تا کار برداشت آن راحت تر شود، کاشت بذر نیز به وسیله ماشین آلات کشاورزی به صورت مکانیزه انجام می‌شود).
• پس از کاشت بذر روی بذر را با لایه نازکی از خاک نرم و کود بپوشانید. گیاه را آبیاری کنید و تا زمان جوانه زنی سطح خاک را مرطوب نگه‌دارید و نگذارید سطح خاک خشک شود.
• رطوبت سبب تسریع در جوانه زنی گیاه می‌شود. پس از گذشت مدتی حدود 5 تا 15 روز بذر گیاه جوانه می زند و شروع به رشد می‌کند. این گیاه رشد سریع و آسانی دارد، طوری که پس از گذشت دو ماه قابل برداشت و استفاده می‌شود.

ارتفاع : ارتفاع این گیاه متغیر و بین 20 تا 30 سانتیمتر است.

فاصله کاشت بذر : فاصله کاشت بذر بین 15 تا 25 سانتیمتر است.

عمق کاشت بذر : عمق کاشت بذر 8 میلیمتر است.

خاک مناسب رشد : برای رشد به خاک باغچه، کوکوپیت، پیت ماس نیاز دارد. خاک باید از زهکشی مناسبی برخوردار باشد.

دمای مورد نیاز : دمای مناسب بین 15 تا 30 درجه سانتی گراد است.

مقدار آبدهی : به آبیاری متوسطی نیاز دارد.

نور لازم : برای رشد به آفتاب کامل نیاز دارد.

:ویژگی‌های خاص کاشت

تهیه‌ی زمین:

زمین مناسب را شخم بزنید و مقدار 40 تا 50 تن کود دامی پوسیده همراه 150 کیلوگرم کود فسفره در هکتار در زمین پخش کنید و به کمک کولتیواتور با خاک مخلوط نمایید و زمین را تسطیح کنید.

زمان کاشت:

در مناطق جنوبی و آب و هوای معتدل، بذر جعفری را در نیمه‌ی دوم شهریور ماه و در مناطق سردسیر، پس از برطرف شدن سرما در اوایل فروردین ماه، بکارید.

مقدار بذر مصرفی:

بذر جعفری ریز و خاکستری مایل به سبز است و قوه‌ی نامیه‌ی خود را تا سه سال حفظ می‌کند.

یکی از راه‌های تشخیص بذر جعفری، بوییدن بذر است.

مقدار 100 تا 150 گرم بذر را در 100 مترمربع زمین بکارید.

موقع بذرپاشی، بذر را با ماسه‌ی نرم مخلوط نمایید.

نحوه‌ی کاشت:

بذر را به روش دست‌پاش و در کرت‌هایی که آماده کرده‌اید در عمق 1 تا 2 سانتی‌متر بکارید.

در کاشت ردیفی، فواصل ردیف‌ها را 25 تا 30 سانتی‌متر در نظر بگیرید.

24 ساعت قبل از کاشت بذر جعفری را خیس نموده، 2 ساعت قبل از بذرپاشی، بذور را هوا دهید تا بتوانید به راحتی آن را بکارید.

:مراقبت‌های داشت

آبیاری:

اولین آبیاری را بعد از کاشت بذر انجام دهید.

تا زمان سبز شدن بذور، زمین باید همیشه نم‌دار باشد.

زمانی که بذور جوانه زده، از خاک خارج شدند آبیاری بعدی را انجام دهید.

به مدت 15 تا 20 روز آبیاری را متوقف کنید. سپس با توجه به جنس خاک و آب و هوای منطقه، دور آبیاری را 4 تا 6 روز در نظر بگیرید.

وجین:

زمانی که بوته‌های جعفری سبز گردید و ارتفاع بوته‌ها به 5 تا 8 سانتی‌متر رسید مزرعه را وجین کنید، قبل از وجین زمین را آبیاری نمایید. موقع وجین زمین باید گاورو باشد. در صورت نیاز، یک ماه دیگر عمل را تکرار نمایید.

چنانچه کاشت را خطی و با فواصل مناسب انجام داده‌اید می‌توانید از ابزار ماشینی برای وجین استفاده کنید.

در کاشت کرتی وجین را با ابزار دستی انجام دهید.

سله‌شکنی:

جعفری در مرحله‌ی جوانه زدن حساس است. اگر زمین سله بسته باشد باید به آرامی سله‌شکنی کنید به نحوی که به بوته‌های جوان صدمه‌ای وارد نکنید.

کود سرک:

پس از هر برداشت، مقدار 150 تا 200 کیلوگرم اوره در زمین پخش نمایید و بلافاصله زمین را آبیاری کنید.

:برداشت

زمان برداشت:

جعفری را 2 تا 3 ماه پس از کاشت، زمانی که ارتفاع بوته‌ها به 15 تا 20 سانتی‌متر رسید برداشت نمایید.

در آب و هوای معتدل و خنک با مراقبت‌های ویژه، دفعات برداشت بیشتری خواهید داشت.

نحوه‌ی برداشت:

برداشت را با اره‌ی کوچک دندانه‌ریز، از فاصله‌ی 2 تا 3 سانتی‌متری سطح خاک انجام دهید.

بسته‌بندی:

پس از برداشت، آنها را به کمک نخ در دستجات دو کیلویی بسته‌بندی نمایید.

در موقع بسته‌بندی، برگ‌های زرد شده را حذف کنید و با آب‌پاشی محصول را مرطوب نمایید و در داخل جعبه‌های چوبی قرار دهید و به بازار حمل کنید.

عملکرد:

از موقع کاشت تا به گل نشستن، 5 تا 7 چین جعفری را می‌توانید برداشت کنید.

عملکرد، بستگی به حاصلخیزی زمین، مراقبت‌های داشت و شرایط آب و هوایی منطقه‌ی کاشت دارد.

به طور میانگین مقدار عملکرد، 100 تا 150 تن در هکتار می‌باشد.