آفات و بیماری‌های گندم

زنگ زرد یا نواری گندم

علائم زنگ زرد در آب و هوای ملایم و خنک توسعه یافته، بنابراین در ابتدای فصل زودتر از سایر زنگ‌های غلات دیده می‌شود و در تابستان با گرم شدن هوا رشد آن متوقف می‌شود. زنگ زرد گاهی باعث عقیم شدن گل‌ها می‌شود. نخستین نشانه‌های شروع بیماری ظهور تعدادی جوش گرد، کوچک و زرد در سطح فوقانی برگ‌ها می‌باشد.

کنترل

• اینوور، تیلت، تایدتبو

سیاهک پنهان معمولی یا بد بوی گندم

گیاهان آلوده فقط چند سانتی‌متر از گیاهان سالم کوتاه‌تر هستند. رنگ بوته‌های آلوده سبز مایل به آبی تا سبز مایل به خاکستری به نظر می‌رسد. سنبله‌ها از هم باز شده و با زاویه بزرگتری نسبت به محور اصلی خوشه قرار می‌گیرند. دانه‌ها قهوه‌ای مایل به خاکستری بوده و هنگامی که شکسته می‌شوند پر از اسپورهای پودری و سیاه‌رنگ با بوی ماهی فاسد شده می‌باشند.

سیاهک آشکار گندم

معمولاً علایم بیماری تا قبل از خوشه‌دهی ظاهر نمی‌شود، بوته‌های بیمار اغلب قوی‌تر هستند و رشد سریع‌تری نسبت به بوته‌های سالم دارند. در این بیماری خوشه‌های آلوده سیاه می‌شوند و سنبلچه‌های خوشه‌های آلوده تبدیل به توده اسپورهای خشک سیاه رنگ می‌شود. در هنگام خروج خوشه‌ها تلیوسپورها به‌وسیله باد پراکنده می‌شوند و یا به‌وسیله باران شسته شده و طی چند روز فقط محور لخت خوشه باقی می‌ماند.

کنترل

• ارقام مقاوم
• ضدعفونی بذور

پاخوره گندم

بوته‌های آلوده دارای خوشه‌های سفید و پوک بوده و در روی طوقه و ریشه طوقه آلوده پوسیدگی خشک همراه با رنگ قهوه‌ای مایل به سیاه دیده می‌شود. گیاه آلوده کوتاه مانده و تعداد پنجه‌ها کاهش می‌یابد.

کنترل

• رعایت تناوب زراعی

سن گندم

سن مادر ساقه‌ها را نیش زده و از شیره گیاه تغذیه می‌کند که باعث سفید شدن غلاف شده و به خوشه نمی‌رود. همچنین با تغذیه از برگ‌های انتهایی حالت خشکیدگی را ایجاد می‌کند. سفید شدن و خشک شدن موضعی سنبله‌ها به غیر از خسارت سن می‌تواند ناشی از تنش خشکی، گرما و سرما باشد. در خسارت ناشی از سن خوشه به راحتی کشیده شده و از گیاه بیرون می‌آید.

کنترل

• یک مرحله سم‌پاشی علیه سن مادر در اواخر فروردین و ابتدای اردیبهشت با فنیتروتیون و سم‌پاشی در خردادماه علیه پوره‌ها با دلتامترین یا کاراته

شته روسی گندم

علایم این شته با سایر شته‌ها متفاوت بوده و به صورت ایجاد نوارهای زرد و قرمز رنگ در طول برگ به خصوص در جو می‌باشد. عسلک کمتری ترشح کرده و خسارت آن در هنگام پنجه‌زنی می‌باشد.

کنترل

• کنفیدور و استامی‌پراید

تریپس گندم

رنگ این تریپس قرمز بوده و بیشتر به خوشه گندم و سنبلچه‌ها خسارت می‌زند. خسارت روی برگ‌ها مثل خسارت تگرگ است و باعث ایجاد لکه‌های سفید تا قهوه‌ای رنگ می‌شود.

کنترل

• ماترین، آف‌کیلر، مموری و ایمونیت

زنبور ساقه‌خوار گندم

از ناحیه طوقه وارد ساقه گندم شده و در طوقه تخم می‌گذارد. با سقوط ساقه‌ها در زمین، کشاورز متوجه حضور آفت می‌شود. با وجود زنبور داخل ساقه، مبارزه‌ای صورت نمی‌گیرد.