انواع خاک
خاک اسیدی : شامل خاک برگ،خاک چای،کود دامى و سم ضدعفونی کننده بوده که ph پایین تر از 6 دارند.
خاک برگ : بقایای گیاهان مخصوصا از روی هم انباشتن و تجزیه برگ ها درشرایط بخصوص حاص ل میشود. خاک برگ انواع مختلفی دارد که از نظر خواص فیزیکی و شیمیایی باهم اختلاف دارند و بستگی به نوع گیاهی دارد که از برگ آن جهت تهیه خاک برگ استفاده میشود. خاک برگ معمولی که از تجزیه برگها مختلف گیاهان حاصل میشود و برای اینکار در فصل پاییز که برگ درختان میریزد آنها را جمع آوری کرده و در گودالی به عمق های مختلف ریخته و بعداز مدتی در اثر تخمیر پوسیده شده و به خاک برگ تبدیل میشود. برای اینکه تخمیر سریعتر انجام پذیر روی آنها را با خاک پوشانده و هر چند روز یکبار خاک را آبیاری میکنند و به هم میزنند و بعد از چندین ماه تا یکسال این برگ ها پوسیده میشوند. سپس آنها را سرند کرده و بصورت خاک نرم قهوه ای در می آید و باسایر خاکها مخلوط میکنند و مورد استفاده قرار میگیرد.

خاک جنگلی : نوعی خاک برگ است که دراثر انباشته شدن برگ ها درپای درختان تجزیه میشود.چون برگهای گوناگون در این خاک هست از نظر تغذیه خاک بسیار غنی میباشد که به جای خاک پیت نیز استفاده میتوان کرد.

خاک قلیایی : خاکی است که از نظر ph بالای 7 مىباشد. دربیشتر خاک های ایران به دلیل عناصر معدنی و شیمیایی موجود ،phبالای 7 است
خاک معمولی- باغچه : شامل خاک رس و مقداری ماسه و کود دامی میباشد.که برای کشت اکثر گیاهان باغچه ای مناسب است. خاک باغچه نیاز دارد که هر ساله با کود های آلی و شیمیایی تقویت شود.
خاک آهکی : خاکی که دارای آهک caco2 از نظر کلسیم غنی باشد. بیشترخاک های رسی با مقدار آهک بیشتر از 15% خاک های آهکی گفته میشوند. حضور آهک برای تعدادی از گیاهان لازم و ضروری میباشد. دربعضی موارد خاکهایی که کمبود کلسیم دارند را میتوان با خاک های آهکی اصلاح کرد.

خاک رسی : خاکی ک از نظر رس قوی باشد. این نوع خاک ها از نظر کشاورزی مناسب نمیباشد زیرا به دلیل سنگینی این نوع خاک،گیاهان به خوبی نمیتوانند در این خاک ریشه زایی کنند و جهت اصلاح این نوع خاک از موادی مانند: کود دامی، پرلیت یا ماسه ،خاک برگ ،کمپوست استفاده میشود.
از جمله انواع خاک می توان خاک رسی را نام برد. ذرات رس قطری کوچکتر از ۰٫۰۰۲ میلیمتر داشته و در حدود ۵۰% خاک را تشکیل میدهند. خاک رسی به دلیل دارا بودن دانههای بسیار ریز به خاک سرد معروف است و همچنین دربرابر رشد گیاهان مقاومت نشان داده و رشد آنها را محدود خواهد کرد.
رس ها فعال ترین بخش خاک بوده و اکثر دارای ساختمان بلوری می باشند. این نوع خاکها از نظر کشاورزی مناسب نمی باشند و دلیل آن سنگینی خاک است, جهت اصلاح این نوع خاک ها از موادی مانند کود دامی، پرلیت یا ماسه، خاک برگ، کمپوست استفاده می شود .
خاک های موجود در مناطق گرم و مرطوب ، میزان بالایی از خاک رس حتی در اعماق ۵ تا ۲۰ متری دارا می باشند.
منشا تشکیل شدن خاک رس به شرح زیر می باشد:
• خاک رس درجا که در حین تشکیل خاک به وجود می آیند.
• خاک رس تغییر مکان یافته که در نتیجه ی فرسایش حرکت بیشتری دارد.
• خاک رس تبدیل شده که از تجمع رس های هوازده و فرسایش یافته به وجود آمده و در رسوبات و خاک ها رسوب گذاری میکنند.
• خاک رس تشکیل شده جدید که در نتیجه تبلور مجدد رس های موجود در محلول ها ، در خاک در حال تشکیل شکل میگیرند.
به طور کلی خاک رسی دارای ویژگی های زیر می باشد:
• قطری کوچکتر از ۰٫۰۰۲ میلیمتر
• تشکیل دهنده حدود ۵۰% خاک
• معروف به خاک سرد
• دربرابر رشد گیاهان مقاومت نشان داده
• رشدگیاهان را محدود می کند
• رس ها فعالترین بخش خاک بوده
• دارای ساختمان بلوری
• نامناسب جهت کشاورزی
• مناطق گرم و مرطوب ، دارای میزان بالایی رس بوده
• خاک رس درجا
• خاک رس تغییر مکان یافته
• خاک رس تبدیل شده
• خاک رس تشکیل شده جدید

خاک شنی یا ماسه ای : خاک هایی هستند که از نظر بافت دارای مقدار زیادی شن و ماسه هستند. نفوذپذیری این خاکها زیاد است. این نوع خاک از نظر مواد تغذیه ای فقیر میباشد و برای اصلاح این نو خاک از خاک رس ،کود آلی، و خاک برگ میتوان استفاده کرد.
خاکهای ماسهای :
خاک ماسه ای از ۷۵% ماسه تشکیل شده و قطر دانههای آن از ۰٫۰۶ تا ۲ میلیمتر است. خاک ماسه ای بر اساس اندازه دانههای ماسه به انواع خاک ماسهای درشت، متوسط و ریز تقسیم شده است. شایان ذکر است مقداری رس خاصیت خاکهای ماسهای را تغییر داده و سبب می شود خاک ماسه ای آب را بیشتر در خود جذب کند.
خاک ماسه ای خاک هایی اند که از لحاظ بافت دارای مقدار زیادی شن و ماسه می باشند. خاک شنی نفوذ پذیری بالایی داشته البته از نظر مواد تغذیه ای فقیر می باشد.
ماسه به سنگریزههای کوچکتر از شن گفته میشود. ماسه به طور معمول در ساحل دریا و رودخانه به راحتی یافت میشود.
از نظر دسترسی دو نوع ماسه ی طبیعی و مصنوعی دارا می باشیم:
ماسه طبیعی :
شامل ماسه رودخانه و بادی است. خاک ماسه طبیعی از منابع طبیعی بوده و هیچ گونه کار اضافی روی آن نشده است. مانند :ماسه کنار رودخانه
ماسه مصنوعی:
خاک ماسه مصنوعی از استخراج معادن به دست آمده و این ماسه ها قدرت تحمل دمای بالاتری دارند.
به طور کلی خاک ماسه ای دارای ویژگی های زیر می باشد:
• از ۷۵% ماسه تشکیل شده
• قطر دانه از ۰٫۰۶ تا ۲ میلیمتر
• دارای خاک ماسهای درشت، متوسط و ریز
• لحاظ بافت دارای مقدار زیادی شن و ماسه
• از نظر مواد تغذیه ای فقیر
• به سنگریزههای کوچکتر از شن گفته میشود
• موجود در ساحل دریا و رودخانه
• دارای دو نوع ماسه طبیعی و مصنوعی
خاک اسکلتی :
از دیگر انواع خاک ها می توان خاک اسکلتی را نام برد. خاک اسکلتی به خاک هایی گفته می شود ک در حدود ۷۵% آن را دانههایی بزرگتر از ۲ میلیمتر مانند قلوه سنگ و شن تشکیل میدهد.دارای نفوذ پذیری بالا همچنین این خاکها، آب را به مقدار زیاد از خود عبور میدهند و به همین دلیل همیشه خشک است و نامناسب جهت کشاورزی می باشد.
به طور کلی خاک اسکلتی دارای ویژگی های زیر می باشد:
• ۷۵% آن را دانههایی بزرگتر از ۲ میلیمتر مانند قلوه سنگ و شن تشکیل میدهند
• دارای نفوذ پذیری بالا
• آب را به مقدار زیاد از خود عبور میدهد
• همیشه خشک است
• نامناسب جهت کشاورزی
خاک هوموسی : شبیه به خاک جنگلی هست. که در اثر تجزیه کامل آثار و بقایای گیاهان مختلف مانده درسطح جنگل یا در زیر خاک تولید میشود. این خاک بسیار حایز اهمیت بوده و منبع بسیار غنی میباشد که جهت کشت بسیاری از گیاهان مناسب است.
خاک پیت یا تورب : این خاک از تجزیه خزه ها و گیاهان باتلاقی و درشرایط صنعتی از تجزیه بقایای گیاهان بدست می آید. این خاک بیشتر بخاطر خواص فیزیکی مورده استفاده قرار مىگیره. پیت معمولا در گلدان مخلوط با ماسه ،خاک برگ و کمپوست استفاده میشه.
خاک کاشت بذر : خاک رس، خاک سبوس، ماسه یا پرلیت مخلوط شود مناسب برای رشد بذر است.
خاک کمپوست : از بقایای مختلف گیاهان(نه فقط برگ) بدست می آید. کمپوست انواع دارد ک از منابع گوناگون بدست می آید. مانند: زباله شهری، کمپوست های حیوانی، کمپوست های گیاهی و…
خاک پرلیت : نوعی ماده معدنی سفید رنگ که دارای قابلیت جذب بسیار زیاد آب میباشد و نوعی ماده کمکی برای خاک است. اگر با خاک مخلوط شود برای قلمه زدن بسیار مناسب است.
خاک گلهای آپارتمانی : شامل خاک برگ، خاک چای، خاک سبوس، ماسه، پرلیت، کودهای آلی و معدنی و سم ضد عفونی کننده خاک.
خاک پیت ماس : نرم و پودری بوده تخلخل و ظرفیت هوای آن نسبتا کم می باشد. پیت ها ph اسیدی دارند و با اضافه کردن آهک ویا خاک های آهکی میتوان ph مورد نظر بدست آورد.
خاک فقیر : بیشتر به خاک های شنی و سبک گفته میشود که از نظر مواد غذایی فقیر میباشد. جهت اصلاح این نوع خاک از کود آلی و معدنی استفاده میشه.
خاک لوم : مخلوجی از خاک رس،خاک ماسه ای ، خاک برگ و مواد آلی است. خاکی ک از طغیان آب درکنار رودخانه ها باقی می ماند را خاک لوم میگن که از نظر مواد غذایی بسیار غنی بوده و جزو بهترین خاک های کشاورزی بشمار میرود و جهت کشت اغلب گیاهان بسیار مناسب میباشد.
خاک سیلیسی:
خاک سیلیسی از دیگر انواع خاک است. ۵۰% خاک ها را ذرات سلیت تشکیل می دهد. خاک سیلیسی دارای قطری بین ۰٫۰۵ تا ۰٫۰۰۲ میلیمتر میباشد و بر اساس داشتن ناخالصی مانند ماسه، رس و غیره به همراه دارد به نام خاکهای سیلتی ماسهای و یا سیلتی رسی معروف است۳۰ تا ۵۰ در صد از خاک لومی را خاک سیلیتی تشکیل داده است. خاک سیلیتی مناسب جهت کشت نیست.
خاک سیلتی در مناطق بیابانی و کویری کشور بسیار فراوان می باشد. خاک سیلیسی اکثرا استحکام بسیار کمی داشته و خواص مکانیکی آنها بسیار ضعیف است.
به طور کلی خاک سیلیتی دارای ویژگی های زیر می باشد:
• ۵۰% خاک ها را ذرات سلیت تشکیل می دهد
• دارای قطری بین ۰٫۰۵ تا ۰٫۰۰۲ میلیمتر
• با داشتن ناخالصی ها به نام خاکهای سیلتی ماسهای و یا سیلتی رسی معروف است.
• تشکیل دهنده ۳۰الی ۵۰ درصد خاک لومی
• فراوان در مناطق بیابانی
• دارای استحکام بسیار کم
• خواص مکانیکی بسیار ضعیف
