درخت گیلاس و طرز نگهداری از آن

مشخصات گیاه‌شناسی

نام علمی گیلاس (Prunus avium) و از خانواده ی (Rosaceae) می باشد. درخت گیلاس بدون خار و دارای میوه ی گوشت‌ دار و محتوی یک هسته است.گیلاس میوه ی کوچک، گرد و ملین است که در هنگام چیدن به رنگ قرمز یا سیاه می‏ باشد و دارای یک هسته است. در واقع در طبیعت سه نوع گیلاس به رنگ‏ های قرمز، سیاه و زرد یافت می ‏شود.گیلاس ‏ها را همیشه رسیده می ‏چینند زیرا پس از چیدن به خوبی رشد نمی ‏کنند و شما می ‏توانید آن را تنها 1 تا 3 روز به خوبی نگهداری نمایید.

این درخت جزء میوه‌های هسته‌دار می‌باشد و پوشش دانه، غشائی و نازک است. این درخت خزان‌کننده و بزرگ قامت است و معمولاً در بعضی از ارقام، ارتفاع آن به 20 متر هم می‌رسد.
میوه‌ها در گونه‌های وحشی گِرد هستند و رنگ آن‌ها قرمز یا سیاه و دارای حداکثر قطر 2 سانتی‌متر می‌باشند. گل‌های گیلاس هر یک شامل قسمت‌های کاسبرگ، گلبرگ، مادگی و پرچم که شامل بساک و میله هستند، می‌باشند. رسیدگی دانه گرده معمولاً در زمان خیلی کوتاهی قبل از باز شدن گل (از نوک سبز به نیمه سبز) اتفاق می‌افتد. گل‌ها معمولاً 30-26 پرچم دارند که در پایه با گلبرگ‌ها و کاسبرگ‌ها و لبه کاسه گل پیوسته هستند. مادگی صاف و بدون کرک و معمولاً واحد است و به پایه کاسه گل متصل است و اغلب کوتاه‌تر از پرچم‌ها هستند.
گیلاس و آلبالو اولین محصولات سردسیری هستند که در تابستان می‌رسند و زمان گلدهی آن‌ها تا زمان رسیدن محصول معمولاً بیش از دو ماه طول نمی‌کشد. رشد میوه، رشد شاخه‌ها و جوانه‌های گل و گل‌انگیزی همه در یک زمان اتفاق می‌افتد و این مسئله غالباً منجر به ایجاد رقابت برای جذب مواد غذایی در فرایند تولید اندام‌های گیاهی در درخت خواهد شد.

ارزش تغذیه‏ ای گیلاس:

• هر ۱۰۰ گرم گیلاس (حدود ۱۴عدد گیلاس متوسط) دارای این ترکیبات است:
• انرژی ۷۲/۰۶کیلو کالری
• رطوبت ۸۰/۷۴گرم
• کربوهیدرات ۱۶/۶۰گرم
• پروتئین ۱/۲۱گرم
• چربی ۰/۶۹ گرم
• فیبر ۱/۸۷ گرم
• کلسیم ۱۴/۷۱ میلی ‏گرم
• فسفر ۱۹/۱۲میلی ‏گرم
• آهن ۰/۳۸ میلی ‏گرم
• پتاسیم ۲۲۳/۵ میلی ‏گرم
• فلوئور ۲۵میلروگرم
• منیزیوم ۱۱/۷۶میلی ‏گرم
• ویتامین آ ۲۱/۴۷ RE
• ویتامین ث ۷/۰۶میلی ‏گرم
• اسید فولیک ۴/۱۲ میلروگرم
• همچنین گیلاس داراى کوبالت ، مس ، منگنز، و روى مى باشد.
• قندى که گیلاس دارد از نوع ((لوولوز)) است .

• فواید گیلاس

  بر طبق آخرین و بهترین اخبار به دست آمده مشخص گردیده که گیلاس‏ ها منبع غنی آنتی ‏اکسیدان‏ ها هستند.گیلاس ‏ها غذای متداولی در عصر حجر بوده‏ اند و باستان‏ شناسان بقایای هسته‏ های گیلاس را در بسیاری از غارها و صخره‏ های مسکونی ما قبل تاریخ یافته ‏‏اند.

انواع گیلاس

گیلاس شیرین (Prunus avium) یک میوه فصلی است که امروزه به غیر از مصرف تازه ی آن، می ‏توان به خوبی از میوه ی خشک آن و یا به صورت آب میوه استفاده کرد.گروه‏ های گیاه شناختی زیر مجموعه درخت ‏های گیلاس شامل: درختان آلو، هلو، بادام و زرد‏آلو است و نه تنها از میوه درخت گیلاس، بلکه از شکوفه‏ ها و چوب آن نیز استفاده می‏ گردد.برای این که ارزش این گیاه را بدانیم کافی است بگوییم تمام قسمت ‏های این میوه یعنی: گوشت، دم، هسته، برگ و ساقه ی آن در طب و صنعت استعمال دارد.

آب و هوای مورد نیاز

گیلاس و آلبالو آب و هوای گرم و بدون بارندگی را در فصل رشد و اواخر فصل برداشت می‌پسندند و به سرمای مناسب در دوره استراحت نیاز دارند. نیاز سرمایی گیلاس حدود 900 تا 1800 ساعت دمای زیر 5 تا 7 درجه است. نور مستقیم خورشید حداقل 6 تا 8 ساعت برای این درختان ضروری است. در واقع نور آفتاب باعث شیرین شدن میوه‌های گیلاس می‌شود.

خاک مورد نیاز

خاک مناسب یکی از شروط اصلی پرورش گیاهان و به خصوص درخت گیلاس است. محیط پیشنهادی برای کاشت گیلاس، محیط قلیایی است. نکته جالب توجهی که در مورد کاشت درختان گیلاس، وجود دارد، این است که این درختان ریشه‌های عمیقی ندارند و با فراهم کردن خاک مناسب با عمق 1/5 متر، می‌توان این درختان را کشت کرد. از آنجایی که مسئله زهکشی خاک برای پرورش گیلاس بسیار حائز اهمیت است، بهتر است از خاک لومی شنی برای کشت آن استفاده کرد.

ازدیاد گیلاس

کاشت بذر گیلاس یا استفاده از نهال؟

کاشت درخت گیلاس از طریق بذر یکی از روش‌های اصلی است، اما باید توجه داشت که این روش نسبت به سایر روش‌ها زمان بیشتری نیاز دارد و ریسک بالاتری دارد. از سوی دیگر، استفاده از نهال آماده، مطمئن‌ترین و بهترین روش برای پرورش این درخت محسوب می‌شود.

در واقع، کاشت نهال مناسب‌ترین روش کشت درخت گیلاس در وسعت‌های متفاوت برای اهداف باغداری است. اگر می‌خواهید نتیجه سریع‌تر و مطمئن‌تری داشته باشید، به جای کاشت بذر، توصیه می‌شود یک نهال گیلاس جوان بکارید.

نهالستان‌های محلی نزدیک به باغ شما می‌توانند نهال پیوندی متناسب با آب و هوا و خاک منطقه را به شما معرفی کنند. دو نوع رایج گیلاس برای انتخاب وجود دارد:

• گیلاس شیرین: تقریباً تمام گیلاس‌های موجود در میوه‌فروشی‌ها از این نوع هستند. برای خوردن مناسب‌ترند اما عموماً در مناطق معتدل رشد می‌کنند.
• گیلاس تلخ: به راحتی رشد می‌کنند و رشد و سرعت آن‌ها نسبت به گیلاس شیرین بالاتر است.

مزایا و معایب کاشت هسته گیلاس

کاشت درخت گیلاس از طریق بذر علیرغم جذابیت‌هایی که دارد، معایبی هم به همراه دارد. برخی افراد ترجیح می‌دهند خودشان گیلاس‌ها را از دانه بکارند و شاهد رشد آن‌ها از ابتدا باشند.

معایب کاشت بذر گیلاس:

• بی‌کیفیت بودن میوه‌های درخت گیلاس کاشته شده با بذرافشانی
• کم‌بار بودن درخت در صورت عدم پیوندزنی
• مقاومت پایین در برابر انواع بیماری‌ها
• زمان طولانی‌تر برای رسیدن به مرحله باردهی

بنابراین، اگر در منزل باغچه کوچکی دارید و قصد کاشت درخت گیلاس را دارید، باید بدانید که کاشت بذر گیلاس، کیفیت لازم را نخواهد داشت و حتی اگر میوه هم بدهد، بار کمی داده و میوه با کیفیت نخواهد بود.

برای کاشت بذر، بهتر است کاشت را از آبان ماه شروع کنید و برای جوانه‌زنی بهتر، در زمستان آن را در فضای بیرونی قرار دهید تا نیاز سرمایی آن تأمین شود. همچنین، از کاشت تنها یک بذر خودداری کنید؛ توصیه می‌شود حداقل ۱۰ الی ۱۵ بذر گیلاس شیرین را بکارید زیرا ممکن است بیشتر آن‌ها اصلاً به مرحله جوانه زدن نرسند.

تکثیر درخت گیلاس به صورت پیوند و گاهی به روش قلمه‌گیری و خواباندن انجام می‌گیرد. در روش قلمه، بخشی از ساقه، برگ یا ریشه از گیاه مادری جدا شده و در شرایط مناسب برای ریشه‌زایی قرار می‌گیرد. از معمول‌ترین قلمه‌ها، قلمه ساقه است که در آن قسمتی از ساقه را که دارای جوانه جانبی یا انتهایی است از گیاه مادری جدا ساخته، برای ریشه‌زایی در محیطی مناسب قرار می‌دهند تا پس از ایجاد ریشه به صورت گیاهی جداگانه رشد کند. قلمه ساقه را می‌توان در مرحله‌های مختلف رشد گرفت.
در درخت گیلاس می‌توان از انواع پیوند اسکنه – سپری – پوست – نیمانیم و لوله‌ای استفاده کرد.
پیوند اسکنه: یک شکاف عمودی در پایه ایجاد می‌شود به طوری که از مرکز چوب بگذرد. دو عدد پیوندک تهیه کرده و طوری در دو سوی شکاف قرار می‌دهند که لایه‌های زاینده روی هم قرار گیرند. پیوندگاه و نوک پیوندک‌ها را با چسب پیوند می‌پوشانند.
پیوند نیمانیم: برش شیب‌داری در پایه زده می‌شود. پیوندک را نیز طوری برش می‌دهند که با پایه جفت شود. پیوندگاه را باید بست و با چسب پیوند پوشاند. باید به این نکته اشاره شود که پس از پیوند در اکثر پیوندها باید از چسب پیوند نیز استفاده شود.
پیوند سپری: در پایه یک برش T مانند زده می‌شود. پیوندک را از گیاه مورد نظر می‌گیرند و از بالا در شکاف پایه به طرف پایین وارد می‌کنند تا جفت شود. محل مورد نظر باید بسته شود.
روش خواباندن: این روش یکی از روش‌های گیاه افزایی است که در آن ساقه را در حالی که به گیاه مادری متصل است در خاک مرطوب یا پیت قرار می‌دهند تا ریشه‌دار شود و پس از آنکه ریشه کافی تولید کرد آن را از گیاه مادری جدا می‌کنند تا به عنوان گیاهی جداگانه به رشد خود ادامه دهد.

آبیاری

آبیاری درخت گیلاس در هر مرحله از رشد، متفاوت است. این تفاوت از نظر میزان آب و همچنین دوره‌های آبیاری درخت، مد نظر خواهد بود.
در سال اول زندگی و کاشت نهال‌ گیلاس، به طور متوسط هر دو هفته یکبار و در فصول گرم هر هفته یکبار به آبیاری نیاز دارند. پس از آن در سایر مراحل رشد در فصول گرم سال نیز گیاه هر ماه دو مرتبه باید آبیاری شود.
به طور کلی درخت گیلاس، از درختان مقاوم نسبت به کم آبی محسوب می‌شود؛ با این حال لازم است تا آبیاری آن به صورت دوره‌ای انجام شود تا کیفیت محصول افت نکند.

کود مورد نیاز

اگر خاک از لحاظ مواد غذایی فقیر است بهتر است قبل از کاشت درختان، خاک با کودهای ازته غنی شود. در کاربرد این نوع کود باید دقت شود، زیرا کاربرد زیاد آن می‌تواند اثرات منفی جبران ناپذیری بر وضعیت درختان داشته باشد.
دوبار کوددهی (هفته دوم و هفته ششم بعد از کاشت) برای درختان جوان گیلاس مناسب است. کوددهی با انواع کودهای نیتروژن (سولفات آمونیوم، اوره، نیترات آمونیوم، نیترات کلسیم) و با استفاده از کودهای کامل به فرمول 10-10-10 یا 5-10-10 برای دسترسی به درختانی سالم و پر بار مناسب است. درختان جوان یکساله گیلاس نیاز به نیتروژن زیاد در اول فصل رشد و نیتروژن کمتر در آخر فصل تابستان دارند. در صورت استفاده از فرمول کودی 10-10-10 مقدار 227 گرم برای هر درخت و در صورت استفاده از فرمول 5-10-10 مقدار 453 گرم کود نیتروژن برای هر درخت جوان گیلاس (مصرف سه نوبتی کود نیتروژن در یک سال زراعی به صورت 60 درصد مصرف در اواخر فصل زمستان، 20 درصد در اوایل فصل رشد و 20 درصد باقی مانده در اواخر شهریور ماه) توصیه می‌شود.
به منظور جلوگیری از آسیب به ریشه درختان بهتر است که کودها در یک ردیف در فاصله 20-15 سانتی‌متر از تنه درخت مصرف شود. مراقبت‌های سالیانه درختان گیلاس و آلبالو، شامل کنترل علف‌های هرز، آبیاری و کوددهی است.

هرس

هرس جز مهمترین عملیات باغات است که عمیق ترین تاثیر فیزیولوژیکی را روی درختان دارد.

انواع هرس:

1. هرس فرم‌دهی: نوعی هرس زمستانه است که در چند سال اول جهت ایجاد فرم اصلی درخت انجام می‌شود.
سال اول: بعد از کاشت نهال باید از ارتفاع 100-80 سانتی‌متری از زمین، سربرداری صورت گیرد.
سال دوم: از دو یا سه شاخه فرعی ایجاد شده از بالای محل جوانه‌ای که به سمت خارج است قطع می‌کنیم.
سال سوم: مانند سال دوم دوباره شاخه‌های فرعی را از بالای محل جوانه به سمت خارج قطع می‌کنیم. حال ما درختی خوش‌فرم با شاخه‌های پایه و اصلی زیبا و محکم داریم که نوید دهنده محصول و عمر بالاست.

2. هرس تابستانه: همان سربرداری که اواخر تابستان جهت کنترل رشد و تحریک شکوفه‌دهی در فصل جاری انجام می‌شود.

3. هرس پاییزه: دراوایل فصل پاییز با حذف شاخه‌های آسیب دیده و آلوده جهت از بین بردن کانون آفت و بیماری در باغ

4. هرس زمستانه: این هرس همانطور که از اسمش پیداست در فصل زمستان (خواب) قبل از باز شدن درخت انجام می‌شود. انجام هرس سبک موجب افزایش محصول در فصل جاری می‌شود.

آفات درخت گیلاس:

کرم سفید ریشه یکی از مهمترین آفات درخت گیلاس:

درخت گیلاس،جزء گیاهان بسیار حساس به حمله لارو کرم‌ سفید ریشه هستند. آفت کرم سفید ریشه گیلاس با نام علمی Polyphylla olivieri در حالت لاروی خود با تغذیه از ریشه‌های مویین و خشبی شده سبب کاهش جذب آب و مواد مغذی و به‌هم‌زدن تبادلات طبیعی بین خاک و ریشه گیاه می‌شود. این لاروها همچنین با ایجاد زخم‌های عمیق بر روی ریشه‌ها سبب نفوذ عوامل بیماری‌زای قارچی به ریشه‌ها و پوسیده شدن آنها نیز می‌شوند.

درختانی که آلوده به کرم سفید ریشه هستند در ابتدا علائمی از خود نشان میدهند که از مهمترین این علائم میتوانیم به بی حال شدن درخت و حالت پژمردگی برگ ها ئقت کنیم. در 90 درصد مواقع این پژمردگی درخت گیلاس به خاطر وجود کرم سفید ریشه میباشد. کرم سفید ریشه گیلاس در ابتدا درخت را ضعیف میکند و در صورتی که جلوی آن گرفته نشود در نهاست منجر به خشک شدن درخت میشود. (مهمترین آفات درخت گیلاس)

مبارزه با کرم سفید ریشه گیلاس:

یخ آب زمستانه،استفاده از تله های فرمونی،پابیل کردن درخت و تکاندن شاخه ها از مهمترین روش های مبارزه فیزیکی با کرم سفید ریشه گیلاس هستند. استفاده از سموم مناسب مانند سایپرمترین 40 درصد و کلروپیفوس گرانول در مرحله آخر برای مبارزه شیمیایی پیشنهاد میشود. تقویت ریشه های درختان آسیب دیده با کود های ریشه زا ماننند بیورادیکانت و 105210 موجب تقویت و ترمیم ریشه های آسیب دیده و جلوگیری از خشک شدن درختان میشود. (مهمترین آفات درخت گیلاس)

کرم برگ خوار در آفات درخت گیلاس:

درواقع انواع مختلفی از سوسک‌ها می‌توانند در مراحل لاروی از برگ‌های گیلاس تغذیه کنند. این تغذیه از نواحی میانی رگبرگ‌ها انجام شده و حالت توری به برگ‌ها می‌دهد. اکثرا لاروهای تغذیه‌کننده در پشت برگ و بیشتر در نواحی نزدیک به دمبرگ‌ها به دور خود پیله‌ای تنیده و برای مرحله شفیرگی آماده می‌شوند؛ بنابراین مشاهده چنین اندام‌های تارعنکبوتی نیز از علائم ابتلای درخت به کرم برگ‌خوار است. برخی از این کرم‌ها می‌توانند به گل‌ها و نیز میوه‌های تازه ایجاد شده نیز حمله‌ور شوند. آ،ت کرم برگ خوار در کل فصل رشد می‌توانند وجود داشته‌باشند ولی در اوایل فصل خسارت سنگین‌تری به درختان گیلاس وارد می‌کنند.

مبارزه با آفت کرم برگ خوار گیلاس:

بهترین راه مبارزه با کرم برگ خوار گیلاس سمپاشی های به موقع میباشد. استفاده از سم زمستانه در اسفند ماه و همچنین استفاده از کرم کش ها مانند کلروپیفوس و دلتامترین در اوایل بهار تاثیر بسیار زیادی در کنترل جمعیت کرم برگ خوار گیلاس دارد.

کرم خراط گیلاس،آفت مخرب درختان گیلاس:

آفت کرم خراط یا پروانه چوبخوار فری یکی از آفات مهم چوبخوار در ایران است که در سال‌ های اخیر به دلایل مختلف، جمعیت آن به شدت افزایش یافته و به صورت طغیانی در حال خسارت زدن است. مراحل لاروی خود پس از تفریخ از تخم، به ساقه‌های جوان حمله و با حفر دالان‌هایی، دسته‌جات آوندی آنها را از بین می‌برند. این آفات به‌مرورزمان که رشد می‌کنند، می‌توانند وارد ساقه و تنه‌های قوی‌تر شده و از چوب آنها تغذیه کنند.خسارت این آفت به حدی است که ممکن است درختان چندین‌ساله را خشک و یا براثر وزش باد آنها را قطع نمایند. این آفت در مراحل بالغ خود تعداد زیادی تخم در دریچه دالان‌های از قبل تشکیل شده گذاشته و آلودگی‌های مجدد را ایجاد می‌کنند.

شانکر باکتریایی درخت گیلاس:

بیماری شانکر باکتریایی گیلاس روی درختان توسط باکتری Pseudomonas syringae ایجاد می شود ، هنگامی که این عفونت خودش را نشان می دهد ، که پوست اندام های آسیب دیده ی درختان، به رنگ  قهوه در می آید و این درختان ممکن است در بهار از شکوفا شدن یا برگ زدن خودداری کنند. گاهی اوقات ، درختان بر اثر  طغیان این بیماری ، از بین می روند.

درمان شانکر باکتریایی:

برای درمان بیماری شانکر باکتریایی ابتدا صمغ خارج شده از درخت جدا کنید سپس درختان را با ترکیبات مسی مثل بردوفیکس یا اکسی کلرید مس سمپاشی کنید. استفاده از رنگ محافظ تنه درختان هم تاثیر زیادی در کنترل این باکتری دارد. مبارزه با شانکر باکتریایی نیاز به استمرار دارد و با یکبار سمپاشی از بین نخواهد رفت.

کرم ساقه خوار گیلاس:

کرم های ساقه خوار بیشتر از دسته سوسک‌های شاخک بلند هستند، در مرحله لاروی خود از محل جوانه‌ها وارد ساقه‌های تازه‌تشکیل‌شده می‌شوند و به‌تدریج با تغذیه از مغز ساقه‌ها، آنها رو توخالی و باعث از بین رفت رشد طولی آنها می‌شود. در اثر تغذیه این آفت علاوه بر بروز بیماری‌های متعدد در شاخه‌های آلوده، چیرگی راسی شاخه‌ها نیز از بین رفته و شاخه‌های جانبی شروع به رشد می‌کنند. در نتیجه این امر علاوه بر ازبین‌رفتن فرم درخت، انرژی فراوانی از درخت برای تولید شاخه‌های جانبی نیز به هدر خواهد رفت.

ازبین‌بردن کرم ساقه‌خوار:

هرس سرشاخه‌های آلوده در زمستان اصولی‌ترین روش کنترل این آفات است، اما سم‌پاشی با سموم ایندوکساکارب، تیودیکارب ، فوزالن و کلرپیریفوس نیز در کاهش این آفت مؤثر است.

شته ها و شپشک ها در آفات درخت گیلاس:

شته ها و شپشک ها هر دو جزو آفات مکنده به حساب میایند که با استقرار در مناطق مختلف درخت از شیره گیاهی و سلولی تغذیه و خسارات سنگینی به‌جای می‌گذارند. این آفات می‌توانند روی برگ‌ها (مانند شته سبز) و یا روی اندام‌های چوبی مانند تنه (مانند شته خالدار و شپشک‌ها) مستقر شوند. درهرصورت ضعف عمومی درختان از جمله علامت بارز در حمله این آفات است.

نحوه مبارزه با شته و شپشک گیلاس:

مبارزه با این آفات معمولاً ساده بوده و با سمومی نظیر اتیون، کلرپیریفوس، استامی پراید، کنفیدر و پریمی کارب قابل انجام است. اما نکته مهم، توجه به سم‌پاشی زمستانه درختان با روغن‌های مخصوص است که تا حد بالایی از جمعیت این حشرات خواهد کاست.

کنه گیلاس:

کنه‌ها جزء آفات دائمی اکثر باغات هستند اما این آفت در باغات گیلاس با شدت و نمود بیشتری بروز می‌کند. کنه‌ها دارای نرخ رشد بسیار بالا و بسیار تهاجمی بوده و با تغذیه از شیره سلولی سبب ایجاد لکه‌های نکروزه و در ادامه خشک شدن برگ‌ها می‌شود. نرخ زادوولد بالای این حشرات سبب شده که به‌سرعت به سموم مختلف مقاوم شده و مبارزه با آنها دشوارتر شود. علاوه بر این، کنه قرمز اروپایی در جمعیت‌های بالا باعث می‌شوند تا درختان زود از زمان طبیعی خزان‌کرده و در نتیجه فرصت کمتری برای تولید مواد مغذی در سال آتی داشته‌باشند و در نتیجه قدرت و توان تولید میوه آنها در سال بعد کاسته شود.

مبارزه با کنه گیلاس و آلبالو:

مبارزه با آ،ت کنه بایستی به‌صورت مدیریت شده و در تمامی فصول انجام شود. قاعدتاً استفاده از یک نوع سم برای این موجودات سبب القای مقاومت به سموم در آنها و دشوارشدن مبارزه با آنها می‌شود؛ بنابراین مجموعه‌ای از سموم نظیر آبامکتین، پروپارژیت و… بایستی در برنامه مدیریتی این کنه جای‌داده شود.

برداشت

یکی دیگر از مراحل مهم در نگهداری از درختان گیلاس برداشت صحیح و اصولی میوه‌ی گیلاس است. میوه‌های گیلاس آبدار با پوست ظریف هستند و ماندگاری بالایی در انبار ندارند بنابراین بهتر است قبل از فرا رسیدن زمان برداشت تمهیدات لازم برای انبارداری این میوه‌ها را فراهم کرده باشید.
تهیه‌ی انبار سرد، خشک و عاری از عوامل بیمارگر ساپروفیت برای نگهداری موقت و کوتاه مدت میوه‌ها تا رساندن آنها به بار بسیار اهمیت دارد. در زمان برداشت دقت کنید به شاخه‌ها و تنه‌ی درختان آسیبی وارد نکنید. وجود زخم در تنه و شاخه‌ی درختان به ویژه آنکه اگر بعد از برداشت بارندگی رخ دهد سبب افزایش بیماری شانکر باکتریایی شده و در سال‌های بعد شاهد ترشح شیره از تنه‌ی درختان هستید که در پی آن ضعف، زردی و کاهش باردهی را به دنبال خواهد داشت.

ارقام مهم گیلاس

گیلاس تکدانه سیاه، گیلاس خوشه‌ای، نهال گیلاس زرد و ناپلئونی از مهم‌ترین ارقام گیلاس هستند.